نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامه ریزی شهری، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی.اردبیل. ایران.

2 دانشیار، گروه جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشکده علوم انسانی،دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

3 استادیار،گروه مدیریت و اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران.

چکیده

هدف این مقاله سنجش میزان رضایتمندی ساکنان از محیط مسکونی خود با مقایسه خانه ­های ویلایی (مستقل) با برج­ های مسکونی بود که با مورد نمونه شهر اردبیل انجام گرفته است. تحقیق حاضر از لحاظ هدف کاربردی و از لحاظ روش توصیفی- تحلیلی است. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه به صورت نمونه­ گیری گلوله برفی با 100 نمونه از ساکنان برج ­های مسکونی و 100 نمونه از ساکنان خانه ­های ویلایی تکمیل گردید. داده ­های گردآوری شده در نرم افزار SPSS  با استفاده از روش ­های آماری توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج حاصل از آزمون t تک نمونه‌ای میانگین رضایتمندی ساکنان خانه ­های ویلایی را 2.90، پایین ­تر از میانگین نظری (3) و میانگین رضایتمندی ساکنان برج­ های مسکونی را 3.18، بالاتر از میانگین نظری نشان داد. نتایج آزمون t مستقل نشان داد که در متغیر جنیست در مورد رضایتمندی در خانه ­های ویلایی بین نظرات زن‌ها و مردان تفاوت معناداری وجود دارد ولی در مجتمع های مسکونی تفاوت معناداری وجود ندارد. در خصوص تاهل نیز تفاوت معنی­ داری بین این دو نوع خانه ­ها قابل مشاهده نیست. نتایج حاصل از آزمون تحلیل واریانس یک‌ طرفه نشان داد که متغیرهای تحصیلات، شغل و درآمد در رضایتمندی از برج ­های مسکونی به لحاظ آماری تفاوت معناداری وجود دارد. نتایج برای متغیرهای سن، تحصیلات، شغل و درآمد در بخش خانه‌های ویلا­ی با رضایتمندی آن‌ها رابطه معناداری در سطح 95 درصد وجود دارد. به طورکلی، بررسی تطبیقی رضایتمندی از مساکن با الگوی ویلائی و آپارتمان­ های بلند منطقه 2 شهر اردبیل نشان داد که رضایتمندی از مساکن آپارتمانی بلند شهر در اکثر شاخص ­ها نسبت به مساکن ویلائی بیشتر است. برج ­های مسکونی با داشتن امنیت و راحتی، فضاهای عمومی و دسترسی، مدیریت و کنترل از همه مهمتر نزدیکی به کاربری­ های مهم و دسترسی حمل و نقل عمومی، جزو فضاهای مسکونی مهم و سرزنده شهر محسوب می­ گردند و برخلاف مسکن سنتی می­ توانند طیف وسیعی از گروه­ های اجتماعی از جمله کودکان، بزرگسالان و سالمندان را به خود جلب نماید.

کلیدواژه‌ها

اوستروفسکی،واستلاف(1371)،«شهرسازی معاصر»، ترجمه لادن اعتضادی، تهران: مرکز نشر دانشگاهی.

بمانیان، محمدرضا (1377)، بررسی عوامل موثر بر شکل گیری ساختمانهای بلند در ایران، پایان نامه دکتری در گرایش معماری، دانشگاه تهران.

پوردیهمی، شهرام(1391)، شهر، مسکن و مجموعه ها، انتشارات آرمان شهر،ص66.

رفیعیان، مجتبی؛ عسگری، علی و عسگری زاده، زهرا (1388)، سنجش میزان رضایتمندی سکونتی ساکنان محله نواب، پژوهش های جغرافیای انسانی، شماره 41، صص 68- 53.

عزیزی، محمد مهدی (1378)، ارزیابی اثرات کالبدی- فضایی برج سازی در تهران، نشریه هنرهای زیباشماره4و5، صفحات33-46.

عینی فر، علیرضا (1384)، « نقش غالب الگوهای عام اولیه در طراحی محله های مسکونی معاصر»، نشریه هنرهای زیبا، شماره32، ص50-39.

عزیزی، محمد مهدی؛ ملک محمد نژاد، صارم (1386)، بررسی تطبیقی دو الگوی مجتمع های مسکونی (متعارف و بلند مرتبه) مطالعه موردی: مجتمع های مسکونی نور (سئول) و اسکان تهران، نشریه هنرهای زیبا، شماره22، زمستان1386، صص27-38.

لینچ، کوین (1376)، « تئوری شکل خوب شهر»، ترجمه حسیم بحرینی، تهران: دانشگاه تهران.

لینچ، کوین (1355)، سیمای شهر، ترجمه: منوچهر مزینی، انتشارات دانشگاه شهید بهشتی.

محمدزاده، رحمت (1394)، « بررسی تطبیقی الگوی مجتمع های مسکونی ویلایی و آپارتمانی»، نشریه علمی - پژوهشی جغرافیا و برنامه ریزی، سال19، شماره54، زمستان1394، صص-302-279.  

مخبر، عباس (1363)، ابعاد اجتماعی مسکن؛ ترجمه مرکز مدارک اقتصادی- اجتماعی؛ تهران، انتشارات سازمان برنامه و بودجه.

مرادی زرگر، رضا؛ حسین زاده نعمت؛ لطفی طلب، حسن؛ شیرازی، غلام حسین و نجاتی، مجتبی (1386)، تحلیلی برتوزیع مکانی کاربری فضای سبزشهری با استفاده از GIS(منطقه 2 اردبیل): همایش بین المللی معماری و شهر پایدار: ص86

مرکز آمار ایران (1396) نتایج سرشماری نفسوس و مسکن شهرستان اردبیل، قابل دسترس در https://www.amar.org.ir.

متوسلی، محمد مهدی؛ سرمست بهرام (1389)، بررسی و تحلیل نقش مقیاس شهر در میزان حس تعلق به مکان، فصلنامه مدیریت شهری، شماره26، صفحه146-133.

یزدانی، محمد حسن؛ گراوند، لیلا و پاشازاده، اصغر (1395)، سنجش میزان رضایتمندی ساکنان مسکن مهر از کیفیت محیط مسکونی در شهر کوهدشت، نشریه علمی- پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، شماره11، صص 150- 137.

یزدانی، محمد حسن؛ سلمانی، هاجر و پاشازاده، اصغر (1396)، بررسی رضایت مندی ساکنان مجتمع های مسکن مهر (مطالعه موردی: مجتمع های مسکن مهر اوشیب و مهر ولایت بابل، فصلنامه جغرافیا و توسعه، شماره47،  صص 253-270.

AbdoulMohit, M., Ibrahim, M. & Rashid, Y.R. )2010(. Assessment of residential satisfaction in newly designed public low-cost housing in KualaLumpur, Malaysia. Habitant International, No, 34. pp, 18-27.

Biddulph Mike, (2007), “Interoduction to Residential Layout”,Published by Elsevier Limited

Chaira et al (1995), “Time-Saver Standards for Residential BuildingTypes”, McGraw Hill Published, New York.

knapp,E; housing problems in third world, university of stuttgart,p.35. 1982. pugh, c: housing and urbanisation: A study of india; london: sage publications, chapter1,1990.

Ogu, V. I. (2002). Urban residential satisfaction and the planning implications in a developing world context: the example of Benin City, Nigeria. International Planning Studies, No. 7, Pp. 37–53.