نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 دانشیار، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری کشور، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد مرمت بنا، دانشکده معماری، پردیس هنرهای زیبا، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

چکیده

موزه‌ها و محوطه‌های تاریخی از آن جهت که ارتباط مخاطب را با گذشته برقرار می‌کنند برای مردم جذابیت ویژه‌ای دارند، در این میان بازدید از محوطه‌های تاریخی بدلیل قرارگیری در بطن اثر و زمینه‌های شکل‌گیری آن، برای مخاطب از اهمیت بیشتری برخوردار است اما ضرورت‌های حفاظت از آثار، اعم از ملموس، ناملموس و طبیعی درکنار تلاش برای ادامه حیات محوطه، دغدغه فکری مدیران آن‌ها است. به‌منظور نیل به هدف پژوهش که تلاش برای تبیین ضرورت‌ها و مولفه های فضایی مناسب برای حضور عمومِ مردم در محوطه‌های تاریخی در قالب پارک باستان‌شناسی می‌باشد، پاسخ به این سوالات الزامیست. چه ضرورت‌هایی بر ایجاد پارک باستان‌شناسی در محوطه تاریخی تاکید دارند؟ و مولفه‌های اصلی در ایجاد پارک باستان‌شناسی کدامند؟ این تحقیق در ابتدا با رویکرد کیفی و راهبردِ تفسیری- تاریخی، براساس مطالعات کتابخانه‌ای به تعریف و تشریح دیدگاه‌های نظریه‌پردازان و منشورها و کنوانسیون‌های ملی و بین‌المللی در زمینه موزه، محوطه‌های تاریخی و پارک باستان‌شناسی و ویژگی‌های هرکدام پرداخته، سپس کوشش نموده با راهبرد استدلال منطقی با تکیه بر مباحث بنیانی به پاسخ سوالات بپردازد. نتیجه آنکه ضرورت ایجاد پارک باستان‌شناسی، حفاظت پایدار یک محوطه تاریخی در کنار توسعة پایدار آن ‌است که منجر به توسعة پایدار جوامع محلی حاضر در منطقه می‌شود و این نیازمند مولفه‌هایی است که می‌توان در دو دسته ایجابی شامل میراث ملموس، ناملموس و طبیعی و توسعه‌ای که عبارتند از تاسیسات و تجهیزات، خدمات، نیروی انسانی، اجتماعی، امنیت و ایمنی جای داد. مولفه‌های ایجابی، ایجاد پارک باستان‌شناسی را ممکن می‌کنند و مولفه‌های توسعه‌ای شرایط را برای ادامه حیات آن مهیا می نمایند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Archeological Park, appropriate pattern for preservation and sustainable development of historical sites

نویسندگان [English]

  • Mohammad Hassan Khademzade 1
  • Hamideh Choubak 2
  • Roya Khorami 3

1 Assistant Professor, School of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran.

2 Associate Professor, Research Institute of Cultural Heritage and Tourism, Tehran, Iran.

3 MA in Restoration of the building, School of Architecture, College of Fine Arts, University of Tehran, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Extended Abstract
Objective and Background: Historical sites and museums have grabbed individual’s attention due to their ability to make a connection between audience and past. In addition, visiting the Historical sites is more significant for audience as they are at the heart of the artwork and its field of creation. However, the necessity of heritage preservation, including tangible such as natural or historical or both of them and intangible, while trying to keep the area alive, is their manager’s intellectual concerns. To achieve the goal of research (efforts to explain the needs and suitable spatial components for public presence in historic sites in the form of an archeological park), is essential to answer these two questions: What are the requirements for creating an archeological park in the historic site? What are the main components for creating an archeological park?
Methods: This investigation has been conducted based on a qualitative approach and historical interpretation strategy, according to studying and researching into national and international theories and charters about museums, historical sites and archeological parks and explain the features of each ones. Then codified the effective factors, Backgrounds for creation and goals of the relevant organizations (UNESCO, ICOM, ICROM and ICOMOS) and theorists' views on museums and archeological parks with logical reasoning strategy about basic topics. And based on coded items, Introduces and extracts the components needed to turn a historic site into an archeological park. Emphasizes the need to assess the capacity of historic sites to become archeological parks according to the lack of components or the necessary potential to create them in the vicinity of some historical sites. Also explains the effects of the Archaeological Park on the sustainable development of the historic site and the local communities associated with the site.
Findings: Historical sites capacity must be assessed by the components required by the archeological park according to the location of them relative to the nearest residential area and how access and infrastructure are available to adjacent local communities. In this research, these components are categorized in two groups of main components and developmental components have been extracted from the objectives of the relevant organizations and the theorists' views on museums and archaeological parks. Main components are components for creating an archeological park, which includes tangible heritage (historical and natural) and intangible heritage and development components are components that provide the conditions for the survival of an archaeological park. These components include facilities and equipment from road to energy and their tools and means of transmission. Services that refer to all activities that allow people to continue to attend. The existence of efficient staff is another necessity for the survival of the archeological park. The social component indicates the need for the participation of local communities in the area. Finally, security and safety is one of the basic and influential components in this issue, which considers both the effects, tangible and intangible, clients, audiences and employees.
Conclusion: Historic sites, as one of the most important sources for transmission information from the past until now. They have extraordinary values that require comprehensive protection to transmit these values to the future. The experience of attending historical sites for professionals and the public has a very effective role in recognizing the history and cultural identity of the region. At the moment after the experiences of museums, open museums and museum sites, The approach of the archeological park, other than comprehensive and sustainable scientific protection of the heritage of the historical site in the main location instead of transfer to museums, can strengthen the sense of belonging of the local community and sustainable development of the region by coordinating and integrated management and Resolve the needs of researchers and visitors as well. In order to achieve this goal and prevent damages from the uncontrolled tourism in historical sites, we need for check the capacity assessment in relation to Conformity or non-conformity of historical sites and their surrounding environment to become an archeological park. As a result, sustainable protection of a historic site along with its sustainable development, the need for creating an archaeological park which leads to a sustainable development of local communities in the region. It requires two group of components including main components that an archeological park must have (tangible, intangible and natural heritage) and development components that provide the conditions for its survival (facilities and equipment, services, Staff, social participation, security and safety).

کلیدواژه‌ها [English]

  • Archeological Park
  • Sustainable Preservation
  • sustainable development
  • Historical sites
  • Site Museum

آیت‌الله‌زاده‌شیرازی، باقر. (۱۳۸۲). حفاظت بناهای تاریخی. فصلنامه هفت شهر، سال چهارم شماره (۱۱)، ۶-۱۳.

اسکندری، سیامک. (۱۳۷۸). سایت موزه‌ها الگویی مناسب برای سامان محوطه‌های تاریخی. میراث ملی فصلنامه تخصصی میراث فرهنگی، سال اول شماره (۲و۳)، ۶۶-۷۷.

پذیرش، رضا. (۱۳۹۲). «موزه‌های باز در سایت‌های باستانی نمونه موردی گوهر تپه»، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، ایران.

پورتولری، ملیحه و فلاح محمدحسن. (۱۳۹۴). بررسی نقش فرهنگ در توسعه پایدار اجتماعی تاثیر فرهنگ و بر مولفه‌های پایداری اجتماعی، کنفرانس بین المللی عمران، معماری و زیرساخت های شهری، تبریز. ۱-۱۷.

چراغچی، سوسن. (۱۳۷۷)، استانداردها، اصول و منشورهای بین المللی حفاظت، فصلنامه اثر، دوره ۱۹ شماره (۲۹و۳۰)، ۱۲۱-۱۳۵.

حیدری فاطمه و ساعتیان رویا. (۱۳۹۰). نگرشی نو به موزه‌ها (ضوابط و دستورالعمل‌ها)، چاپ اول، تهران: سازمان میراث فرهنگی کشور

حقیقی، علی. (۱۳۸۸)، بررسی نقش فرهنگ در توسعه پایدار تحلیل موردی فرهنگ ایران، مهندسی فرهنگی، شماره (37 و 3۸)، ۷۶-۸۶.

رجبی، فاطمه و حاج‌زوار، نازنین. (۱۳۹۳). توسعه پایدار شهر همدان در بستر باززنده‌سازی هگمتانه، دومین همایش ملی معماری، مرمت، شهرسازی و محیط زیست پایدار، همدان، انجمن ارزیابان محیط زیست هگمتانه، دانشکده شهید مفتح

زرافشار، مرجانه. (۱۳۸۸). «طراحی سایت موزه بیشاپور»، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، ایران.

فیلدن، برنارد و یوکیلهتو یوکا. (۱۳۸۶). راهنمای مدیریت برای محوطه‌های میراث جهانی، (ترجمه پیروز حناچی)، تهران: دانشگاه تهران

گودرزی، محمد و جمعه‌پور محمود. (۱۳۹۴). گردشگری حامی فقرا، راهبردی برای توسعه متوازن و پایدار اجتماعات روستایی (مطالعه موردی: روستای شهرک ولی عصر در مجاورت تخت جمشید)، پژوهش و برنامه ریزی روستایی، سال چهارم شماره (۲)، ۳۵-۴۹.

مختاری‌ملک‌آبادی، رضا؛ مرصوصی، نفیسه، حسینی، سید‌علی و غلامی محمد. (۱۳۹۳). سنجش و ارزیابی شاخص‌های پایداری اجتماعی - فرهنگی در شهرهای استخراجی، مجله پژوهش و برنامه‌ریزی شهری، سال پنجم شماره (۱۹)

ملک‌نیا، هوشنگ؛ عرب‌زاده، سمیرا، شمس‌الدینی، نرگس و ایرانی، حسنیه. (۱۳۹۲). توسعه پایدار و محیط زیست، دومین همایش ملی توسعه پایدار کشاورزی و محیط زیست سالم، همدان، شرکت هم اندیشان محیط زیست فردا.

A.Poghosyan, D. (2015). Who are changing museums & why …? ICOM.

Breznik, A. (2014). Managment of an archaeological park, National Museum of Slovenia, ICOM.Tbilisi, Georgia

Definitions 2020. Retrieved from: https://www.definitions.net/ at March. 2020; 11:17:25AM.

Dolidze, I. (2014). Museum-Reserves – Protection, Management, Interpretation. Site Museums, ICOM.Tbilisi, Georgia. 36-42.

Herreman, Y. (2014). Site Museums - ICOM. Tbilisi, Georgia. 72-75.

ICAMT )2014(, The 40th Conference , On top of history - Site Museums, ICOM. Tbilisi, Georgia

ICOM 2020. Retrieved from: http://archives.icom.museum/resolutions/eres74.html  at March. 2020; 9:15:22AM.

ICOM-kyoto 2020. Retrieved from: https://icom-kyoto-2019.org/ at March. 2020; 7:45:13AM.

ICOMOS )2015(, Recommendations of the First International Conference of ICOMOS on Archaeological Parks and Sites 23.-25.February 2015 Salalah, Oman

ICOMOS )2017(, Salalah Guidelines For The Management Of Public Archaeological Sites Final draft for distribution to the ICOMOS membership in view of submission to the 19th ICOMOS General Assembly

Lordkipanidze, D. (2014). Archeological discoveries from Dmanisi Georgia conservation and interpretation. Site Museums, ICOM.Tbilisi, Georgia. 85-56.

Meguid, O. A. (2008). “Trans-boundary Museums’ Cooperation": Nubian Museums in Aswan (Egypt) and Wadi Halfa (Sudan). CIPEG-Meeting. Hannover.

Mohamed, A. R. (2008). Sudan Museums: current situations and future prospects. CIPEG-Meeting. Hannover.

Pfannenstiel, D. (2014). Vani Archaeological Site Museum. Germany. Site Museums - ICOM.Tbilisi, Georgia. 7-14.

Poghosyan, D. A. (2014). Service for the Protection of Historical Environment and Site Museums. Armenia: ICOM. 25-30.

Taylor, K & Lennon, J. L. (2012). Managing cultural landscapes. New York: Routledge.

Unesco 2020. Retrieved from: https://whc.unesco.org/  at February. 2020; 10:12:23AM.

XU, D.-m. (2014). Archaeological Site Museum as Architectural Heritage. Site Museums, ICOM. Tbilisi, Georgia. 43-49.

Zan, L and Lusiani M. (2011). Managing Change and Master Plans: Machu Picchu Between Conservation and Exploitation. Journal of the World Archaeological Congress.