بررسی دلبستگی به مکان در میان کودکان (نمونه موردی: محله بازارچه قصردشت شیراز)

نویسندگان

1 دانشگاه حافظ شیراز

2 دانشگاه آزاد اسلامی شیراز

3 حافظ شیراز

چکیده

محله های شهری افراد را در خود در بر می گیرند و زندگی افراد در فضای محله ها تعریف و تنظیم می گردد. همچنین به عنوان بخشی از فضاهای عمومی در شهرها، نقش مهمی در رفع نیازهای کودکان ایفا می کنند. بنابراین به منظور پویایی بیشتر این فضاها و برای برآورده ساختن نیازهای مردم، باید به رفتارهای شکل دهنده این فضاها توجه کرد. از آنجایی که کارایی اغلب محله های شهری در نتیجه عدم انطباق نیازهای کاربران با کیفیت محیطی متناسب با قلمروهای رفتاری، در سطح پایینی می باشد، لزوم توجه به برنامه اصولی و مبتنی بر رفتار استفاده کنندگان در اینگونه فضاها، ضروری می باشد. محله قصردشت شیراز و کودکان 7-12سال به عنوان نمونه مطالعاتی این پژوهش انتخاب شده است. هدف از این پژوهش مطالعه، بررسی و تحلیل عوامل تأثیر گذار بر ایجاد دلبستگی به محله در میان کودکان است. پژوهش حاضر، یک تحقیق میدانی با رویکرد توصیفی - تحلیلی است و به دنبال پاسخ به این سوال اساسی است که، عوامل مؤثر و نقش آنها در ایجاد دلبستگی در بافت محله به چه میزان تأثیرگذار است؟ شاخص ها با استفاده از طراحی پرسش نامه و نقشه های رفتاری بر اساس حجم نمونه و تبدیل یافته های کیفی به مؤلفه های کمی از طریق نرم افزارspss پرداخته شده است. نتایج این پژوهش نشان می دهد، که کودکان حاضر در این پژوهش از قابلیت های  محله خود لذت می برند و تحت تاثیر شاخص های مختلفی می باشند، که از میان دلبستگی عاطفی، موجب تعامل حسی انسان و مکان و نقش آن در هویت فردی می شود . همچنین دلبستگی به مکان در میان کودکان محله بازارچه قصردشت با جنسیت و نوع سکونت آنها ارتباطی ندارد و دلبستگی عاطفی، تصویر ذهنی، حس مکان و هویت به مکان از عوامل تأثیر گذار بر ایجاد دلبستگی محسوب می شوند و فضاهای فاقد امنیت و تاریک مهمترین عامل ها برای عدم دلبستگی به مکان در میان کودکان خواهند شد.

کلیدواژه‌ها



چرخیان، مریم؛ دانشپور، سیدعبدالهادی و سپهری مقدم منصور ( 1388 ). تبین مدل دلبستگی به مکان و بررسی عناصر و ابعاد مختلف آن ، نشریه 
.48- هنرهای زیبا، ( 38 )، صص. 37
.66-

 

فلاحت، محمد صادق ( 1385 ). مفهوم حس مکان و عوامل شک لدهنده آن، نشریه هنرهای زیبا، ( 26 )، صص. 57 
،

 

( مظلومی، سید مازیار ( 1389 ). تأثیرپذیری ابعاد حس مکان از ادراکات ذهنی در محله های مسکونی شهری، مجله پژوهش و برنام هریزی شهری، ( 3 
.150- صص. 131

 

صادقی فرشته، رویا؛ دانشگر مقدم، گلرخ و دژدار، امید ( 1391 ). بررسی رابطه طرح کالبدی در مجتمع های مسکونی و حس دلبستگی به مکان در بین 
.264- ساکنین، مدیریت شهری، ( 30 )، صص. 253

 

بهزادفر، مصطفی؛ فرهنگ، مظفر؛ فیضی، محسن و اسدپور، علی ( 1394 ). گونه شناسی مدل ها و بررسی تطبیقی روش های ثبت تصاویر ذهنی و 
.22- نقشه های شناختی از محیط، باغ نظر، ( 33 )، صص. 13

 

قره بگلو، مینا؛ عین یفر، علیرضا و ایزدی، عباسعلی ( 1392 ). ارتقای تعامل کودک با مکان در فضای باز مجتمع های مسکونی، هنرهای زیبا، ( 2)، صص. 
.69-82

 

پرتوی، پروین ( 1387 ). پدیدارشناسی مکان. تهران: فرهنگسرای هنر جمهری اسلامی ایران. 

 

نوربرگ- شولتس، کریستیان ( 1388 ). روح مکان: به سوی پدیدار شناسی معماری، مترجم: محمدرضا شیرازی، تهران: رخدادنو. 
.50-

 

حبیبی، رعنا سادات ( 1387 ). تصویرهای ذهنی و مفهوم مکان. هنرهای زیبا، ( 35 )، صص. 39