تحلیل شاخص های شهر خلاق و ارتباط آن با توسعه ی پایدار شهری (نمونه موردی: شهر رشت)

نویسندگان

1 پیام نور

2 پیام نور رشت

چکیده

تغییرات سریع فناوری و رقابت بین المللی، گسترش چالش های جدید شهری در حوزه های اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی شهرها، زمینه های توجه به مساله خلاقیت در برنامه ریزی شهری را افزایش داده است. خلاقیت در شهر باعث رهایی از بن بست های مدیریتی و کالبدی و پیاده سازی دو اصل مشارکت و کارآیی که از شاخص های اصلی در حوزه ی حکمرانی خوب شهری می باشد، می گردد. همچنین ایده شهر خلاق برای مدیران و برنامه ریزان شهری باعث گسترش افق دید و تحلیل راهکار در مواجهه با مسائل مدیریتی شهر می شود و به تنوع علایق و عقاید در پهنه ی شهر احترام می گذارد و زمینه ی مشارکت شهروندان را در تصمیم گیری های شهری فراهم می کند. به نوعی ترکیب دانش مدیریت شهری با تفکر خلاق شهروندان، پایداری توسعه ی شهری در پی خواهد داشت. هدف و موضوع پژوهش حاضر در مرحله ی اول ارزیابی شاخص های شهر خلاق (شاخص های انعطاف پذیری، ابتکار، خطرپذیری و رهبری) در کلانشهر رشت می باشد و سپس ارتباط این شاخص ها با ابعاد توسعه ی پایدار شهری مورد سنجش قرار خواهد گرفت. روش تحقیق و گردآوری اطلاعات اسنادی، پیمایشی، توصیفی، تحلیلی مبتنی بر توزیع 500 پرسش نامه بین جامعه ی آماری (کارشناسان سازمان های شهر رشت) بوده است. در بخش یافته های استنباطی، برای تجزیه و تحلیل دو فرضیه ی تحقیق از آزمون t تک نمونه ای و ضریب همبستگی اسپیرمن بهره گرفته شده است. نتایج نشان می دهد که وضعیت شهر رشت بر اساس شاخص های شهر خلاق (انعطاف پذیری: X=2/74، ابتکار: 66/X=2، خطرپذیری: 4/X=2، رهبری:X=2/37)  کمتر از میانگین مورد انتظار است. همچنین بین شاخص های شهر خلاق و ابعاد توسعه ی پایدار رابطه ی آماری مثبت و معناداری وجود دارد (P

کلیدواژه‌ها



ابراهیمی، مهران ( 1387 ). نشست شهرخلاق: مفاهیم، سیاست ها، مطالعه موردی از شهرهای موفق و ناموفق، مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران، 
فرهنگسرای نیاوران.
.26-

 

ارجمند نیا، اصغر ( 1379 ). بوم شهر: تبلور پایداری شهری، مدیریت شهری، شماره 4، صص. 32 
.

 

اعرابی، سیدمحمد و دانش پرور، میترا (بی تا). الگوهای انعطا فپذیری در مدیریت منابع انسانی، فصلنامه مطالعات مدیریت، شماره 55 

 

ایراندوست، کیومرث و غلامی زارچی، مصطفی ( 1394 ). ارتقای فرصت حضور و مشارکت مردم با استفاده از معرفی گون ه های فضای عمومی شهر 
.58- خلاق (مورد: شهر یزد)، نشریه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی، دوره 20 ، شماره 2، صص. 47

 

براتی، ناصر و ثانی، امیر ( 1390 ). شهرآموزش دهنده: ضرورت ها و راهکارها، مرکز مطالعات و برنام هریزی شهر تهران، گروه مشاورین. 

 

پرهیزکار، اکبر و فیروزبخت، علی ( 1390 ). چشم انداز مدیریت شهری در ایران با تأکید بر توسعه پایدار شهری، فصلنامه جغرافیایی سرزمین، سال 
هشتم، شماره 32 ، زمستان.

 

پولادی، کمال ( 1387 ). عناصر رهبری، دانشنامه مدیریت شهری و روستایی، چاپ اول، سازمان شهردار یها و دهیار یهای کشور. 
.100-

 

تولایی، سیمین ( 1373 ). شهر و پیامدهای زیس تمحیطی آن، فصلنامه تحقیقات جغرافیایی، شماره 33 ، صص. 117 

 

حسینی، سی دعلی ( 1389 ). اصول و مبانی برنامه ریزی شهری و روستایی، چاپ اول، نشر دریای دانش (رشت). 
.92-

 

خان سفید، مهدی ( 1391 ). مدیریت شهری و شهر خلاق، ویژه نامه منظر، شماره 19 ، تابستان، صص. 95 

 

دارابی،حسن ( 1387 ). مدیریت مشارکتی، دانشنامه مدیریت شهری و روستایی، چاپ اول، سازمان شهردار یها و دهیاری های کشور. 
.76.-

 

داکسبری، نانسی ( 1389 ). شهرهای خلاق کانادا، مترجم: فرزین پاک، شهرزاد، مجل هی شهرداری ها، شماره 100 ، صص. 84 

 

ربانی خوراسگانی، علی؛ ربانی، رسول؛ ادیبی سده، مهدی و موذنی، احمد ( 1390 ). بررسی نقش تنوع اجتماعی در ایجاد شهرهای خلاق و نوآور، مورد 
.159- مطالعه: اصفهان، مجله جغرافیا و توسعه، شماره 21 ، صص. 180

 

رحیمی، محمد؛ مردعلی، محسن؛ داها، الهامغ و فلاح زاده، عبدالرسول ( 1392 ). شهرخلاق (مبانی نظری و شاخص ها)، مرکز مطالعات و برنام ه ریزی 
. شهرتهران، نشریه دانش شهر، شماره 196 ، ص 1

 

رضاییان قراگزلو، علی، قادری، اسماعیل و میرعباسی، رمضان ( 1391 ). برنامه ریزی شهر خلاق، تهران: انتشارات آذرخش. 

 

روابط عمومی شهرداری رشت ( 1393 ). گزارش اولیه طرح بازآفرینی شهر رشت. 

 

سعیدی، عباس ( 1387 ). مدیریت شهری، دانشنامه مدیریت شهری و روستایی، چاپ اول، سازمان شهردار یها و دهیار یهای کشور. 
.5-

 

سعیدی، هادی ( 1389 ). شهر خلاق، مجله شهرداری ها، سال یازدهم، شماره 100 ، صص. 11 

 

سیف، علی اکبر ( 1371 ). روانشناسی پرورشی (چاپ ششم)، تهران: انتشارات آگاه. 

 

سیف الدینی، فرانک؛ میره، محمد و پورشیخانی، زهرا ( 1386 ). جغرافیا، شهر و برنامه ریزی شهری در بستر جهانی شدن، نشری ه ی مسکن و انقلاب، 
. شماره 110 ، صص. 10
.

 

شهابیان، پویان و رهگذر، عرفانه ( 1391 ). پیوند محیط خلاق با شهر، ویژه نامه ی منظر، شماره 19 ، تابستان 91 

 

شیعه زاده، الهه ( 1389 ). مدیریت خلاق، مجله صنعت و کارآفرینی، شماره 56 ، اسفندماه. 

 

عزیزی، شادی و دولت آبادی، فیروز ( 1391 ). نشست شهر خلاق، شهرهای پساصنعتی و نقش طبق هی خلاق در توسع ه ی شهری، تهران . شهرداری 
تهران.

 

علاقبند راد، جواد ( 1382 ). مواجهه با خشونت در نوجوانان،عوامل شناختی - رفتاری و انعطا فپذیری، مجله ی تاز ههای علوم شناختی، سال 5، شماره 
.2
.

 

فرهودیان، علی ( 1384 ). انعطا ف پذیری، سازگاری و نشانه های روانپزشکی، مجله تازه های علوم شناختی، سال 7، شمارة 1 

 

قربانی، رسول؛ حسین آبادی، سعید و طورانی، علی ( 1392 ). شهرهای خلاق رویکردی فرهنگی در توسعه ی شهری، مجله مطالعات جغرافیایی مناطق 
.1- خشک، سال سوم، شماره یازدهم، صص. 18
.74-

 

کلانتری، بهرنگ؛ یاری قلی، وحید و رحمتی، اکبر ( 1391 ). فضای جمعی و شهر خلاق، ویژه نامه منظر، شماره 19 ، صص. 79 
.71-

 

کورتاریر، ارهان ( 1389 ). اقتصاد خلاق در استانبول، مترجم: تاراس گالستان، مجله شهرداری ها، سال یازدهم، شماره 100 ، صص. 75

 

کیقبادی، مرضیه؛ فخرایی، مرضیه؛ علوی، سیده سارا و زواری، سیدعبدالحمید ( 1387 ). شناخت صنعت فرهنگی، گزارش پایانی گام اول (پروژه ی 
تدوین سند توسعه ی صنایع فرهنگی استان قم، چاپ اول، قم: نشرآصف.

 

محمدی، کمال و مجیدفر، فرزان ( 1389 ). دوران شهرهای خلاق، مجله شهردار یها، سال یازدهم، شماره 100 

 

مختاری ملک آبادی؛ سقایی، محسن و ایمان، فاطمه ( 1393 ). سطح بندی مناطق پانزده گانه شهر اصفهان از لحاظ شاخص های شهر خلاق با استفاده 
از مد لهای برنام هریزی منطقه ای، مجله پژوهش و برنام هریزی شهری، سال پنجم، شماره 16 ، بهار.

 

مقیمی، سیدمحمد ( 1387 ). رهبری در حکومت محلی، دانشنامه مدیریت شهری و روستایی، چاپ اول، سازمان شهردار یها و دهیاری های کشور. 

 

موسوی، میرنجف ( 1393 ). رتبه بندی محلات شهر سردشت از نظر حرکت به سوی خلّاقیت با تأکید بر تحقق شهر خلّاق با استفاده از تأسیس و 
جغرافیا و آمایش شهری – منطقه ای، شماره 10 ، بهار. ،ANP

 

هاسپرس، گرت جان ( 1391 ). شهرهای خلاق مکان های پرورش یافته در اقتصاد دانش، مترجم: سعید حسین آبادی، رشد آموزش جغرافیا، دوره ی 
.26- بیست و پنجم، شماره چهار، صص. 35

 

وای وانگ- سیو بی؛ دیگران (بی تا). استراتژی جامع مدیریت شهری (مورد: توسعه ناحیه گوانگجو در چین)، مترجم: حسن محمدیان مصمم، سپهر، 
.62- دوره 20 ، شماره 80 ، صص. 71