نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد معماری و انرژی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.

2 استادیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر تهران، تهران، ایران.

چکیده

از دیرباز انرژی خورشید در میان انرژی­ های تجدیدپذیر، نقش فعالی در تامین نیازهای گرمایشی و روشنایی ساختمان­ ها داشته است، گرمای حاصل از نور خورشید در فصل زمستان سبب کاهش بار گرمایشی ساختمان و این دریافت در فصل گرم، سبب افزایش بار سرمایشی ساختمان و مصرف سوخت می ­شود. یکی از عوامل مهم برای بهبود بهره­ وری انرژی در ساختمان، کنترل تابش خورشیدی است و با توجه به این که پنجره، تنها بخش در ساختمان است که به طور مستقیم تابش خورشیدی را وارد فضا می­ کند، بنابراین استفاده از سایه­ بان جهت کنترل نفوذ تابش خورشیدی به داخل فضا، ضروری است. پوشش محافظ پنجره نوعی سایه ­بان است که در طول سال­ ها در معماری ایران از آن بهره برده ­اند و در معماری خانه ­های دوره پهلوی شهر تهران نیز پوشش ­های محافظ پنجره­ ی چوبی با کرکره ثابت مشاهده می­ شود ولی با وجود این که این سایه­ بان­ ها بر عملکرد حرارتی و روشنایی فضا تاثیر گذارند، متاسفانه به دلیل عدم آگاهی معماران امروز، به فراموشی سپرده شده­ است. این تحقیق با مطالعات میدانی در رابطه با جزییات ساختاری پوشش ­های محافظ پنجر ه­ی استفاده شده در خانه های شهر تهران، به بررسی تاثیر ویژگی ­های ساختاری این نوع سایه‌بان بر بهبود عملکرد حرارتی در ساختمان مسکونی پرداخته ­است. در این پژوهش با استفاده از نرم ­افزار انرژی‌پلاس، تاثیر مکان قرارگیری، نوع، نحوه­ ی کنترل و جنس پوشش­ های محافظ پنجره بر بار سرمایشی و گرمایشی ماهانه و سالانه فضا بررسی شده­ است. نتیجه­ ی بررسی­ های صورت گرفته در این پژوهش نشان می­ دهد که پوشش محافظ پنجره­ ی چوبی و با کرکره­ های متحرک که به صورت هوشمند کنترل شده­ و در جداره­ ی خارجی پنجره نصب شده­ اند، در مقایسه با دیگر وضعیت­ های بررسی شده و شرایط بدون سایه­ بان، کاهش بیشتری در بار سرمایشی و گرمایشی فضا ایجاد کرده­ اند.

کلیدواژه‌ها

-          فیاض، ریما(1392)، سطح بهینه پنجره ساختمان­های مسکونی در اردبیل و تهران، دو فصلنامه دانشگاه هنر تهران: نامه ، شماره10، بهار و تابستان .

-          فیاض، ریما؛ کسمایی، مرتضی(1389)، مبانی طراحی سایه­بان­های ثابت در پهنه­های مختلف اقلیمی ایران، مرکز تحقیقات ساختمان و مسکن.

-          کسمایی، مرتضی(1382)، اقلیم و معماری، نشر خاک، تهران.

-          مقررات ‌ملی ‌ساختمان ‌ایران(1389)، ‌مبحث ‌نوزدهم، ‌"صرفه ‌جویی ‌در ‌مصرف ‌انرژی"، ‌وزارت ‌راه، مسکن ‌و شهرسازی، ‌معاونت‌ امور‌ مسکن‌ و‌ ساختمان.

-          Ariosto, Tim. And M. Memari, Ali. (2013). Evaluation of Residential Window Retrofit Solutions for Energy Efficiency. The Pennsylvania Housing Research Center.

-          Alawadhi, Esam M. (2012). Using phase change materials in window shutter to reduce the solar heat gain.In Energy and Building 47, 421-429.

-          Asthana, K. K.; Lakhani, Rajni; Aggarwal, L. K. (1996). Expanded polystyrene composite door shutters —an alternative to wooden door shutters. In Construction and Building Materials 10 (6), 475–480.

-          Cler, Gerald and Kinney, Larry.(2005). Insulating shutters: innovative enhancements for energy saving, comfort, and security. ECEEE 2005 SUMMER STUDY proceedings.

-          Craven, C. and Garber ‐Slaght, R. (2011). Evaluating Window Insulation: Curtains, Blinds, Shutters, and More. Cold Climate Housing Research Center.

-          Craven, C. and Garber ‐Slaght, R. (2012). Evaluating Window Insulation for cold climates ,Journal of Green Building, Volume 7, Number 3.

-          Currie, John; Bros Williamson, Julio; Stinson, Jon; Jonnard, Marie. (2014). Thermal assessment of internal shutters and window film applied to traditional single glazed sash and case windows, Historic Scotland Technical Paper 23.

-          M. Alawadhi, Esam,(2016). Effect of an incompletely closed window shutter on indoor illuminance level and heat gain, Energy and Building; Vol 110, 112-119.

-          Silva,Tiago; Vicente,Romeu; Rodrigues,Fernanda; Samagaio, António (2015). Development of a window shutter with phase change materials:Full scale outdoor experimental approach. In Energy and Building 88, 110-121.

-          Timmermans, Georges. (2006). Energy saving and co reduction potential from solar shading systems and shutters in the EU-25, The Eurpean Solar Shading Organization.

-          Yazicioglu, Fatih (2013). A Comparative Analysis of the Energy Performance of Traditional Wooden Shutters and Contemporary Aluminium Roller Shutters in Istanbul, a Case Study. In Energy Procedia 42, 483–492.

-          Zaheer-Uddin, M. (1987). The influence of automated window shutters on the design and performance of a passive solar house. In Building and Environment 22 (1), 67–75.