نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، دانشکده مهندسی معماری، دانشگاه محق اردبیلی، اردبیل، ایران.

2 دانشجوی دکتری معماری اسلامی، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر اصفهان، اصفهان، ایران.

چکیده

مدیریت تغییر در فضای آموزشی با محوریت استفاده‌کننده این امکان را فراهم می‌سازد که با حداقل زمان و سرمایه بتوان بهره‌وری را در یک سطح مورد قبول حفظ کرد. پژوهش حاضر با هدف ارتقاء بهره ­وری در فضاهای آموزشی و با مقایسه تحلیلی- تطبیقی نیازهای دانش ­آموزان در روند مدیریت تغییر فضاهای آموزشی به این مسئله می‌پردازد که یک فضای آموزشی جهت رسیدن به شرایط مطلوب نیازمند چه تغییراتی است و آیا اولویت­ های تغییر برای دانش ­آموزان هر کلاس یکسان است؟ در فرایند دستیابی به اهداف مذکور تلاش شده است تا با الگوی ترکیبی (کمی – کیفی) عناصر فیزیکی فضای آموزشی کلاس در نقاشی‌های 150 دانش ­آموزان دختر مقطع سوم ابتدایی در ۶ کلاس مختلف در شهر اردبیل مورد ارزیابی قرار گیرد. نتایج حاکی از آن است که اولویت‌های تغییر از دید دانش ­آموزان هر کلاس با توجه به شرایط و خواست آنان متفاوت است؛ که این مهم بر نگاه و تصمیم‌گیری منفرد و برنامه محور در ایجاد تغییرات فیزیکی در مدارس تأکید می‌کند. بر این اساس با محوریت قرار دادن استفاده‌کنندگان از فضاهای آموزشی در پروسه تغییرات این اطمینان حاصل می‌شود که این تغییر با ارتقاء کیفیت فضا، منطبق با خواست بهره‌برداران و در راستای ارتقاء بهره‌وری سازمان است.

کلیدواژه‌ها

-           ابراهیمی مقدم، حسین؛ بدری زاده، افسانه و فرهادی، علی (1392)، بررسی نشانه‌های اضطراب در آزمون‌های نقاشی آدمک کودکان 10 ساله شهر خرم‌آباد. فصلنامه علمی پژوهشی دانشگاه علوم پزشکی لرستان. دوره پانزدهم، شماره 5، صص 93- 103.

-     اسدی، معصومه (1391)، هزار نکته باریک‌تر از مو در نقاشی بچه­ها. جام جم، شنبه 1 مهر.
برومند، زهرا (1395)، بهبود و بازسازی سازمان (مدیریت تحول)، جنگل، تهران.

-          اکرمی، غلامرضا (1383)، حیات مدرس، نقش فضای باز در مدارس ابتدایی، رساله دکتری معماری، دانشگاه شهید بهشتی.

-          بیلابری، سیمین و البرزی فریبا (1395)، بررسی راهکارهای ارتقای فضای معماری مدرسه با توجه به دیدگاه دانش­آموزان از نگاه نقاشی آنان. نشریه معماری و شهرسازی ایران. شماره 11، صص 57-41.

-          پیرجلیلی، ناصر؛ شیعه، اسماعیل؛ نعمت اللهی، سمانه؛ باستانفر، غلامحسین و قائمی، افشین (1394)، اصول و ضوابط طراحی فضاهای آموزشی، سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور.

-          رضوی، مصطفی؛ جعفرزاده مرتضی؛ اکبری، مرتضی و زالی، محمدرضا (1392)، بازکاوی روش تحقیق آمیخته، دانشگاه تهران، تهران.

-          زمانی، بی­بی­عشرت، نصر اصفهانی، احمدرضا (1386)، ویژگی­های فیزیکی و فرهنگی فضاهای آموزشی دوره ابتدایی چهار کشور پیشرفته جهان از دیدگاه دانش­آموزان ایرانی و والدین آنان، نوآوری­های آموزشی، شماره 23، سال ششم، صص 55-84.

-          طبائیان، مرضیه؛ حبیب، فرح و عابدی، احمد (1390)، دیدگاه دانش­آموزان دبیرستان­های مطلوب و نامطلوب نسبت به رنگ فضای آموزشی و راه­های بهبود کیفیت فضای تحصیلی، نوآوری­های آموزشی، سال نهم، شماره 38، صص 93-106.

-          عزیزی یوسفکند، علیرضا (1391)، بررسی فرم در نقاشی کودکان، رشد آموزش، دوره دهم، شماره 1، صص. 34-43.

-          عظمتی، حمیدرضا؛ صباحی، سمانه و عظمتی، سعید (1391)، عوامل محیطی مؤثر بر رضایتمندی دانش‌آموزان از فضاهای آموزشی، نقش‌جهان، دوره 2، شماره 2، صص 31-42.

-          عینی فر، علیرضا؛ ایزدی، عباسعلی؛ قره بیگلو، مینو (1391)، گونه شناسی روش‌های تحقیق در مطالعات محیطی کودکان، نامه معماری و شهرسازی، دوره 5، شماره 9، صص 103-87.

-          فراری، آنا اولیوریو (۱۳۹۲)، نقاشی کودکان و مفاهیم آن، مترجم: عبدالرضا صرافان، دستان، تهران.

-          کامل­نیا، حامد (1386)، دستور زبان طراحی محیط­های یادگیری، نشر سبحان نور، تهران.

-          نوری، سیامک، شهریاری، فرهاد و محمودی، امیر، (۱۳۹۳)، اصول و مفاهیم برنامه‌ریزی و مدیریت پروژه، دانشگاه علم و صنعت، تهران.

-          مهندسین مشاور ابنیه طراحان البرز (1393)، اصول و ضوابط طراحی مدولار مبلمان و تجهیزات فضاهای آموزشی و پرورشی، سازمان نوسازی، توسعه و تجهیز مدارس کشور.

-          وزیری، وحید (1390)، بهبود بهره­وری فضاهای آموزشی با رویکرد به نقش بهره­بردار (دانش­آموز) در روند ساماندهی فیزیکی محیط، رساله دکتری معماری، دانشگاه علم و صنعت ایران.

-          Ahrentzen S, Evans G. W., (1984), Distraction, privacy, and classroom design, Environment and Behavior, 16(4), PP. 437-454.

-           Barker J, Weller S., (2003), Geography of Methodological Issues in Research with Children, Qualitative Research, 3(2), PP. 207- 227.

-          Bland D. C, Sharma-Brymer V., (2012), Imagination in school children's choice of their learning environment: An Australian study, International Journal of Educational Research56, pp. 75-88.

-          Buldu M., (2006), Young Children's Perceptions of Scientists: A Preliminary Study, Educational Research, 48(1), 121-132.

-          Carrington S., (2007), Real policy, real change, Transforming secondary school cultures through image based research, In J. Moss (Ed.) Researching Education: Visually – Digitally – Spatially. Sense Publishers: Rotterdam, The Netherlands.

-          Cash C. S., (1993), Building Condition and Student Achievement and Behavior, Unpublished doctoral dissertation, Virginia Polytechnic Institute and State University, Blacksburg, Virginia.

-          Cotton K., (1996), School size, school climate, and student performance, Action in Teacher Education, 4(4), pp. 45-49.

-          Davis J., (2009), Involving Children, In K. Tisdall, B. Gallagher, & J. Davis (Eds), Researching with children and young people: Research design, methods and analysis, London, Sage Publications.

-          Day C., (2007), Environment & Children: Passive lessons from the everyday environment, UK: Elsevier Architectural Press.

-          Deming W. E., (۲۰۰۰), Out of the crisis, Cambridge, The MIT Press.

-          Featherstone Mary, (2006), The Tnside-out Projet. Accessed 12 Feb. 2013 from, http://www. Featherstone.com.au/inside-out.html.

-          Flutter J, Rudduck J., (2004), Consulting pupils: What’s in it for schools? London, RoutledgeFalmer, Taylor and Francis Group.

-          Flutter J., (2004), Student Participation and the Architecture of Change, Connect Journal, published by the Youth Research Centre, University of Melbourne, Australia.

-          Fullan M., (2007), The new meaning of educational change, New York, Teachers College Press.

-          Hatch M., (2013), Organization Theory, Oxford University Press.

-          Haverinen-Shaughnessy U, Shaughnessy R.J., (2015), Effects of classroom ventilation rate and temperature on students’ test scores, PLoS One 10, (8), e0136165, http://dx.doi.org/10.1371/journal.pone.0136165.

-          Groth-Marnat G, Roberts L., (1998), Human figure drawings and house tree person drawings as indicators of self-esteem: a quantitative approach, Journal of Clinical Psychology, 54(2), pp. 219-222.ش آموزان کلاس های مختلف در روند مدیریت تغییر فضاهای آموزشی

-          Jepsen C, Rivkin S. G., (2002), What is the Tradeoff between Smaller Classes and Teacher Quality? NBER Working Paper 9205, National Bureau of Economic Research, Cambridge, MA.

-          Lackney J. A., (1996), Quality in school environments: A multiple case study of the diagnosis, design and management of environmental quality in five elementary schools in the Baltimore city public schools from an action research perspective. Unpublished Doctoral dissertation, University of Wisconsin - Milwaukee, WI.

-          Lewis L, Snow K, Farris E, Smerdon B, Cronen S, Kaplan J., (2004), Condition of America's public school facilities: 1999 (Report No. NCES 2000-032), Education Statistics, Washington D.C.

-          McGuffey C. W, (1982), Facilities. In H. J. Walberg (Ed.), Improving educational standards and productivity, McCutchan Publishing Corporation, Berkeley, CA.

-          Moore t, McArthur, M, Noble-Carr D., (2008), Little Voices and Big Ideas: Lessons Learned from Children about Research, International Journal of Qualitative Methodology, 7(2), pp. 77-91.

-          Morgan G., (2006), Images of organization, SAGE Publication.

-          Nathan J, Febey K., (2001), Smaller, safer, saner, successful schools, University of Minnesota, Center for School Change, Humphrey Institute, Minneapolis, MN.

-          Prosser J., (2007), Visual methods and the visual culture of schools, Visual Studies, 22(1), 13-30.

-          Schratz M, Steiner-Löffler U., (1998), Pupils using photographs in school self-evaluation, In Prosser, J. (Ed) Image-based research. A sourcebook for qualitative researchers, London, Falmer Press.

-          Senge P. (Ed.). (2000). Schools that learn: A fifth discipline fieldbook for educators, parents, and everybody who cares about education, New York, Doubleday Currency.

-          Senge, P., (2010), Education for an interdependent world, In A. Hargreaves, A. Lieberman, M. Fullan & D. Hopkins (Eds.), Second international handbook of educational change (Vol. 1, pp. 131–151), London, Springer.

-          Schratz M, Steiner-Löffler U., (1998), Pupils using photographs in school self-evaluation, In Prosser, J. (Ed) Image-based research. A sourcebook for qualitative researchers, London, Falmer Press.

-          Tanner, C. K. (2000). The influence of school architecture on academic achievement. Journal of Educational Administration, 38(4), 309-330.

-          Tanner, K. C. (2008). Explaining relationships among student outcomes and the school’s physical environment, Journal of Advanced Academics, 19, pp. 444-471.

-          Tisdall K, Davis J. M., Gallagher M., (2009), Researching with Children and Young People: Research Design, Methods and Analysis, SAGE Publications Ltd.

-          U.S. Environmental Protection Agency. (2012). Student Health and Academic Performance Quick Reference Guide. Available: https://www.epa.gov/indoor-airquality- iaq/quick-reference-guide-about-student-health-and-academicperformance. Accessed 12.06.16.

-          Yuen F., (2004), "It was fun… I liked drawing my thoughts": Using drawings as a part of the focus group process with children, Journal of Leisure Research, 36(4), pp. 461-482.

-          Winterbottom M, Wilkins A., (2009), Lighting and discomfort in the classroom, Journal of Environmental Psychology, 29(1), pp. 63-75.

-          Woolner P., (2015), School Design Together, London, Routledge.