استفاده ترکیبی از چند روش در امکان سنجی قابلیت پیاده مداری معابر شهری

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکزی، تهران، ایران.

10.30475/isau.2019.131810.

چکیده

پیاده مداری اهمیتی اساسی در ادراک هویت فضایی و دریافت کیفیت محیط دارد و به این لحاظ مورد توجه نظریه پردازان متعددی قرار گرفته است. با توجه به تلاش های اخیر برنامه ریزان و طراحان جهت تشویق مردم به پیاده روی، مدل ها و روش های بسیاری جهت امکان سنجی پیاده مداری معابر ارائه شده اما هر کدام تنها ابعاد خاصی از معابر را مورد بررسی قرار می دهند. جامع نبودن این روش ها موجب شد که در این پژوهش با تلفیق چند روش و مدل شامل: چیدمان فضا، ارزیابی کیفیت کالبدی مسیر، ارزیابی راحتی پیاده و شاخص های روش پادکس، رویکردی نسبتاٌ جامع در سنجش پیاده مداری تدوین گردیده و در نمونه موردی های پژوهش به کار گرفته شود. استراتژی این پژوهش استقرایی و روش پژوهش توصیفی است. نمونه های موردی در این تحقیق معابر محله های باغ فردوس و زعفرانیه منطقه یک تهران می باشد. نتایج تحقیق حاکی از این است که هرچند وضعیت پیاده مداری در خیابان آصف از محله زعفرانیه براساس سنجش توسط مدل های چیدمان فضا و روش راحتی پیاده بر اساس سطوح سرویس، وضعیت بهتری نسبت به خیابان فیضی از محله باغ فردوس دارد اما نتیجه حاصل شده از ترکیب چهار مدل، خیابان فیضی را در وضعیت بهتری می شناساند.

کلیدواژه‌ها


-        پاکزاد، جهانشاه (بی‌تا). راهنمای طراحی فضاهای شهری درایران، وزارت مسکن و شهرسازی، معاونت شهرسازی و معماری،

-        رضازاده، راضیه و همکاران (1390). سنجش ذهنی قابلیت پیاده‌مداری و مؤلفه‌های تأثیرگذار بر آن در محلات، مطالعه موردی: محله چیذر، نشریه مدیریت شهری. شماره 28، صص. 297-313.

-        رنجبر، احسان؛ رئیس اسماعیلی، فاطمه (1390). سنجش کیفی پیاده راه‌های شهری در ایران، نشریه هنرهای زیبا، شماره 42، صص. 83-93.

-        ریسمانچیان، امید؛ بل، سایمون (1390). بررسی جداافتادگی فضایی بافت‌های فرسوده در ساختار شهر تهران به روش چیدمان فضا، فصلنامه علمی - پژوهشی باغ نظر، شماره 17، صص. 69-80.

-        شفیعی، سعید ( 1380) مبانی و فنون طراحی شهری، تهران، انتشارات اسلیمی.

-        عباس‌زاده، شهاب؛ تمری، سودا (1391). بررسی و تحلیل مؤلفه‌های تأثیرگذار بر بهبود کیفیات فضایی پیاده راه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها به منظور افزایش سطح تعاملات اجتماعی، فصلنامه مطالعات شهری، شماره 4، صص. 1-10.

-        کاشانی‌جو، خشایار (1385). اهمیت فضاهاى پیاده درشهرهاى هزاره سوم، فصلنامه جستارهاى شهرسازى، سال پنجم. شماره 17-18، صص. 40-51.

-        کلانتر، آمنه؛ شهابیان، پویان (1397). سنجش پیاده‌مداری محله‌های شهری با استفاده از شیوه واک اسکور، مورد مطالعاتی: محله پارک لاله و محله ایوانک، فصلنامه علمی - پژوهشی آرمانشهر، شماره 23، صص. 223-211.

-        Cervero R., Radisch C. (1996). Pedestrian Versus Automobile Oriented Neighborhoods Transport Policy, Vol. 3, pp. 127-141.

-        Douglas Inc & Parsus Brincherhoff Quade (1993). Building Orientation A Supplement to the Pedestrian Environment, Portland.

-        Dursun P., Sag lamer G. (2003). Spatial analysis of different home environments in the city of Trabzon, J. Hanson (Ed.), Proceedings of the 4th International Space Syntax Symposium, University College London, Vol. II.18, pp. 17-19,

-        Fitzsimons L. (2013). A multidisciplinary examination of walkability: Its concept, assessment and applicability, Dublin City University: for the award of PhD.

-        Frank LD., Sallis JF., Conway TL., Chapman JE., Saelens BE., Bachman W. (2006). Many pathways from land use to health, Journal of the American Planning Association, Vol. 72, No. 1. pp. 75-86.

-        Garcia R., Soria-Lara J. (2015). Q-PLOS, developing an alternative walking index, A method based on urban design quality, Cities, pp. 7-17.

-        Handy S., Cao X., Mokhtarian PL. (2006). Self-selection in the relationship between the built environment and walking, Journal of American Planning Association, Vol. 72, No. 1, pp. 55-74.

-        Hillier B. Space is the machine: A configurational theory of architecture, Cambridge University Press, Cambridge, 1996.

-        Hillier B., Hanson J. (1984). The Social Logic of Space, Cambridge University Press, Cambridge.

-        Hutbart LRS. (2009). Walkability planinng in jakarta, A Dissertation for Doctoral Position in University of California.

-        Jacobs J. (1961). The Death & Life of Great American Cities.

-        Jiangl B., Claramuntz C., Klarqvist B. Integration of space syntax into GIS for modeling urban spaces, Goteborg, Elsevier, 2000

-        Kim S, Choi C., Kim YS. (2011). Determining the sidewalk pavement width by using pedestrian discomfort levels and movement characteristics, KSCE Journal of Civil Engineering, Vol. 15, No. 5, pp. 883-889.

-        Lamit H., Shafaghat A., Abd Majid MZ., Keyvanfar A., Malik TA. (2013). the path walkability index (PAWDEX) model: to measure built environment variablesinfluencing residents walking behavior, Advanced Science Letters, American Scientific Publisher, Vol. 19, No. 10, pp. 3017-20.

-        Leslie E., Soelens B., Frank L., Owen N., Bauman A., Coffee N., Hugo G. (2005). Residents perceptionns of walkabitlity attributes in objectively different neighborhood: Pilot study, Health and Place, Vol. 11, No. 3 pp. 227-236.

-        Litman TA. (2003). Economic value of walkability, Transportation Research Board of the National Academies, Vol. 1828, pp. 3-11.

-        Mouden Ar., Lee C., Cheadle AD., Garvin C., Johnson D., Schmid TL., Weathers RD., Lim L. (2006). Operational definitions of walkable neighborhood, Theoretical and impirical insights, Jphys Act Health, S99-S117.

-        Pendal R., Chen D., Ewing R. (2003). Measuring sprawl and its transportation in transportation research record, Journal Of The Transportation, pp. 175-183.

-        Project Public Space (2011). What is Walkability & How Do You Measure It, Retrieved from PPS: www.pps.org.

-        Pikora TJ., Bull FC., Jamrozik K., Knuiman M., Giles-Corti B., Donovan RJ. (2002). Developing a reliable audit instrument to measure the physical environment for physical activity, American Journal of Preventive Medicine, Vol. 23, No. 3, pp. 187-194.

-        Pikora T., Giles-Corti B., Bull F., Jamrozik K., Donovan R. (2003). Developing a framework for assessment of the environmental determinants of walking and cycling, Social Science and Medicine, Vol. 56, No. 8, pp. 1693-1703.

-        Pikora TJ., Giles-Corti B., Knuiman MW., Bull FC., Jamrozik K., Donovan RJ. (2006). Neighbourhood environmental factors correlated with walking near home: Using spaces, Medicine & Science in Sports & Exercise, Vol. 38, No. 4, pp. 708-714.

-         

-        Saelens B., Salish J., Black J., Chen D. (2003). Neighborhood-based differences in physical activity: an environment scale evaluation, American Journal of Public Health, Vol. 93, pp. 1552-1558.

-        Saelens BE., Sallis JF., Frank LD. (2003). Enviromental correlates of walking and cycling findings from the transportation, Urban Desing , And Planning Literatures, pp. 80-91

-        Southworth Michael (2005). Designing the walkable city, Journal of Urban Planning and Development, Vol. 131, No. 4, pp. 246-257.

-        Sungjin P. (2008). Defining, measuring, and evaluating path walkability, and testing its impacts on transit users’ mode choice and walking distance to the station, University of California Transportation Center, UCTC Dissertation, No. 150.

Tibbalds F. (2001). Making People-friendly Towns, London, Spon Press.