نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

2 کارشناس‌ارشد معماری، دانشکده معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

چکیده

خانه محیطی برای شکل گیری فعالیت های فردی و اجتماعی به منظور تأمین بخشی از نیازهای مادی و غیرمادی افراد می باشد. در عصر حاضر الگوی فرهنگی و رفتاری در طراحی فضاهای مسکونی به عنوان مؤثرترین مؤلفه شکل گیری فعالیت های عمومی مردم، نادیده گرفته می شود. با بیان این مشکل هدف اصلی این پژوهش توجه به تأثیر فرهنگی و به تبع آن شیوه زندگی به عنوان یکی از مهمترین ابزارهای درک رفتار ساکنین بر الگوی کالبدی مسکن
می باشد. با تغییرات فرهنگی، نیازها و شیوه زندگی، الگوی رفتاری ساکنین نیز در خانه ها دچار تحول گشته و سازماندهی فضایی متفاوتی را به وجود آورده است. این پژوهش تغییرات سازماندهی فضایی و شیوه زندگی در مسکن مراغه و تأثیرات متقابل آ نها را از زندیه تا امروز مورد بررسی قرار می دهد. روش تحقیق در این تحقیق به صورت ترکیبی بوده که در بخش مرور ادبیات با روش توصیفی-تحلیلی و در بخش مطالعات میدانی با روش کیفی، با بررسی و برداشت 32 خانه و مصاحبه با پنجاه نفر از ساکنین به صورت تصادفی و پرسشنامه نیمه ساختاریافته و در حوزه مردم شناسانه با تجزیه و تحلیل مصاحبه ها، ارتباط شیوه زندگی با ساختار کالبدی تبیین شده و از آنجا که شهر مراغه برای این کار انتخاب شده است نوع مطالعه موردی در نظر بوده است و نتایج نشان می دهد که در هر منطقه، شیوه زندگی ساکنین آن منطقه شامل الگوهای رفتاری، فعالیت های روزانه و سالانه، الگوی مسکن منطقه و تغییرات آن در طول زمان، رعایت حریم بخش های مختلف خانه، توجه به مفاصل ارتباطی فضاها و ارتباط با طبیعت مؤلفه های تأثیرگذار در طراحی خانه ها هستند.

کلیدواژه‌ها

-        ابراهیمی، غلامرضا و همکاران (1396). بازتاب فرهنگ غرب در تحول سبک زندگی و معماری خانه‌های اواخر قاجار شهر همدان، باغ نظر، شماره 47، صص. ۲۹-۳۸.

-        افشاری، محسن؛ پوردیهیمی، شهرام (1395). مقیاس‌های روش زندگی در مسکن، مسکن و محیط روستا، صص. ۳-۱۶.

-        پوردیهیمی، شهرام (1390). فرهنگ و مسکن، مسکن و محیط روستا، صص. ۳-۱۸.

-        حائری مازندرانی، محمدرضا (1388). خانه، فرهنگ، طبیعت، مرکز مطالعاتی و تحقیقاتی شهرسازی و معماری.

-        راپاپورت، آموس (1388). انسان‌شناسی مسکن، تدوین توسط افضلیان، خسرو. آستان قدس رضوی.

-        رئیس‌نیا، رحیم (1378). آذربایجان در سیر تاریخ ایران از آغاز تا اسلام، تهران، انتشارات مبنا.

-        صادق‌پی، ناهید (1391). تاریخچه و علل گرایش به معماری بومی، نشریه شهر و معماری بومی، صص. ۵-۲۷.

-        غلامیه، مسعود (1385). تاریخ مراغه به روایت تصویر، تهران، نشر اوحدی.

-        فاضلی، نعمت الله (1386). مدرنیته و مسکن، فصلنامه تحقیقات فرهنگی شماره ۱، صص. ۲۵-۶۳.

-        گیدنز، آ (1391). تجدد و تشخص جامعه و هویت شخصی در عصر جدید، ترجمه: ن. موفقیان، تهران: نشر نی.

-        معماریان، غلامحسین؛ هاشمی طغرالجردی مجید؛ کمالی‌پور، حسام (1389). تأثیر فرهنگ دینی بر شکل‌گیری خانه مقایسه تطبیقی خانه در محله مسلمانان، زرتشتیان و یهودیان کرمان، فصلنامه تحقیقات فرهنگی ۲، شماره دوره سوم، صص. ۱-۲۵

-        مهدوی کنی، م.س (1386). مفهوم سبک زندگی و گستره آن در علوم اجتماعی، فصلنامه تحقیقات فرهنگی، ۱، صص. ۱۹۹-۲۳۰.

-        مهدوی کنی، م.س (1387). دین و سبک زندگی (مطالعه موردی شرکت کنندگان در جلسات مذهبی)، تهران: انتشارات دانشگاه امام صادق (ع).

-        Benedikter R., Juergensmeyer M., Anhe H. (2011). Lifestyles, The sage encyclopedia of global studies.

-        College of environmental design, King fahad university of petroleum and minerals, pp. 67-76.

-        Coolen H., Ozaki R. (2004). Culture, lifestyle and the meaning of a dwelling, International Conference of Adequate & Affordable Housing for All, Toronto: Center for Urban and Community Studies, University of Toronto, pp. 1-14.

-        Farlex (2014).The Free Dictionary.com. Retrieved from www.thefreedictionary.com, pp. 10-31.

-        Jansen SJ. (2011). Lifestyle Method. In S. Jansen, C. Coolen, R. Goetgeluk, The measurement and Analysis of Housing Preference and Choice, pp. 177-202, Dordrecht: Springer.

-        Lawrence RJ. (1995). Deciphering home: An integrative, Benjamin and stea.

-        Merriam-Webster (2014). Webster Online Dic. Retrieved from www.merriam-webster.com, pp. 10-3.

-        Michelson W., Reed P. (1970). The theoretical status and operational usage of life style in environmental research, University of Toronto.

-        Rapoport, Amos (1980). Cross cultural aspect of environmentall design, New York.

-        Rapoport, Amos (2005). Culture, architectural and design, Chicago.

-        Salama. A. (2006). life style theories approach for affordable housing research in saudi Arabia.

-        Sills DL., Merton P. (1991). International Encyclopedia of the Social Sciences (E.S.S), New York: Macmillan.