تحلیل اثر حرکت بر ارزیابی محیط؛ بسوی معماری اپیزودیک
دوره 16، شماره 1، شهریور 1404، صفحه 69-82
https://doi.org/10.30475/isau.2025.435523.2121
صالحه بخارائی
چکیده آگاهی، ثمره ادراک و ارزیابی محیط است. حضور در یک فضا، آگاهانه و یا ناخودآگاه، انسان را در فرایند ارزیابی کیفیتهای آن فضا قرار میدهد. سیری در پژوهشهای حوزه معماری و طراحی محیط، به تاثیر مشخصههای فضای فیزیکی و مولفههای انسانی بر ویژگیهای کیفی محیط اشاره دارد. در این بین پژوهشهای تجربی در ارتباط با بررسی اثر حرکت -در خلال لایههای کیفی فضا- بر ادراک محیط، به علل گوناگون، راکد مانده است. این پژوهش، با مرور ادبیات زمینهای و در چارچوب پژوهشی کمّی، با تحلیل دادههای آماری حاصل از ارائه 10 انیمیشن شبیهسازی شده از دو فضای متوالی (با تغییر در مولفههای فیزیکی فضای اول) به 92 نفر شرکتکننده (54 زن و 38 مرد)، به بررسی اثر حرکت در ارزیابی اندازه فضای دوم میپردازد. یافتههای این پژوهش ضمن تایید مبانی تئوری سطح انطباق، حرکت را عاملی موثر در فرایند قضاوت محیط میداند که توجه به آن میتواند نحوه دیاگرامکردن فضای معماری را دستخوش تغییرات کلی نماید. بسط یافتههای این تحقیق در مطالعات آتی، فرایند طراحی معماری را بسوی معماری وابسته به حرکت و به تعبیر این پژوهش «معماری اپیزودیک» هدایت میکند.