نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای معماری، گروه معماری، دانشکده هنر و معماری، واحدهمدان، دانشگاه آزاداسلامی، همدان، ایران،

2 استادیار، گروه معماری، دانشکده هنرومعماری، واحدهمدان، دانشگاه آزاداسلامی، همدان، ایران.

3 استادیار، گروه فلسفه هنر، دانشکده هنرومعماری، واحدهمدان، دانشگاه آزاداسلامی، همدان، ایران.

چکیده

طراحی، یکی از پیچیده‌ترین و درعین‌حال مهمترین فعالیت خلاقه انسان است که نیازمند توانایی و دانش خاص خود است. در حدود چند دهه از شروع طراحی‌پژوهی می‌گذرد، که در این بین پژوهش‌های اولیه، بیشتر درپی ارائه روش‌های کاربردی طراحی بوده‌اند و مطالعات اخیر، بیشتر به پیچیدگی‌های کار، توصیف فضای مساله و فرآیند طراحی بوده است. بنابراین، نیاز به مطالعه‌ی شناخت ماهیت دانش‌طراحی وساختن دانش در یادگیری سازنده‌گرا، احساس می‌شود. در این مقاله سعی شد با رویکردی‌ کیفی و به روش نظریة‌زمینه‌ای به بررسی ماهیت دانش طراحی از منظر سازنده‌گرایی پرداخت. این سوال مطرح می‌شود که، ماهیت دانش طراحی از منظر یادگیری سازنده‌گرا چگونه است؟ راه‌های کسب دانش طراحی در یادگیری سازنده‌گرا چگونه است؟ به نظر می‌رسد، دانشی که طراحان استفاده می‌کنند، قابل انطباق به رویکرد تولید دانش از منظر سازنده‌گرا است، پس سعی می‌شود، از منظر یادگیری سازنده‌گرا به بررسی ماهیت دانش ‌طراحی بپردازد. اطلاعات به‌دست‌ آمده از مستندات برجسته و مصاحبه با اساتید معماری در نرم‌افزار مکس‌کیودا وارد شد، ضمن کدگذاری اولیه ، محوری و گزینشی، به استخراج مولفه‌هایی انجامیده و معطوف به ارائه این شد که، مجموعه عوامل شناختی، عاطفی طراح که نگرش او به موقعیت طراحی و دانش طراحی‌اش موثرند، همراه طراح به موقعیت طراحی راه می‌یابند، که می‌توان از آن به «دانش مختص هر طراح» معرفی شود و محیط یادگیری سازنده‌گرا مناسب‌ترین رویکردی است که می‌توان برای آموزش طراحی اتخاذ نمود.

کلیدواژه‌ها

دژدار، امید. (1389). آسیب شناسی فرآیند یادگیری در آموزش معماری ایران. رساله دکتری: علوم و تحقیقات تهران.

دیناروند، عبدالرحمان؛ ندیمی، حمید و  علایی، علی.(1396). پرورش نوآموزان معماری بابهره گیری از رویکرد یادگیری مشارکتی همیارانه. صفه،27(79): 5-18.

سانتروک،جان دبلیو. (1385)، روان‌شناسی تربیتی،ترجمه مرتضی امیدیان،دانشگاه یزد،یزد.

سیف, علی اکبر .(1386)،روانشناسی پرورشی نوین: روانشناسی یادگیری و آموزش. تهران: دوران.

صدرام، وحید، ندیمی، حمید(1394)، نقش دست نگاری استاد در آموزش طراحی، دوفصلنامه علمی پژوهشی صفه، 25(68): 5-18.

صدرام، وحید(1396)، تقلید درست، پیش نیاز خلاقیت یادگیری تقلیدی در آموزش فرایند طراحی معماری، دوفصلنامه علمی پژوهشی صفه، 24(76): 5-13.

طلیسچی، غلامرضا. (1388).تسهیل رشد توانایی طراحی معماری. رساله دکتری: دانشگاه تهران.

کلامی، مریم و  ندیمی، حمید. (1393). تأملى بر نقش دانش شخصى ازموقعیت طراحى درشکل گیرى مولدهاى اولیة طراحى. صفه, 21(64): 20-32.

لاوسون، برایان (1384).طراحان چگونه می اندیشند؟(ترجمه: حمید ندیمی)، تهران: دانشگاه شهیدبهشتی.

لنگ، جان. (1386).آفرینش نظریه معماری،نقش علوم رفتاری در طراحی محیط(ترجمه: علیرضا عینی فر)، تهران: دانشگاه تهران.

میرجانی، حمید (1388).رجوع معمارانه به گذشته: جستجوی روشی جهت کسب دانش عملی طراحی از طریق تجربه مصادیق معماری. رساله دکتری: دانشگاه شهیدبهشتی تهران.

ندیمی، حمید و شریعت راد، فرهاد.(1391).منابع ایده پردازى معمارى: جستارى درفرایند ایدهپردازى چند معمار از جامعة حرفه اى کشور، هنرهای زیبا، 75 :5 -14.

Archer, L. (1969). The Structure of the Design Process,Design methods in Architecture. London: LundHumphries.

Bartlett, F. (1932). Remebering. Cambridge: Cambridge Unvirsity Press.

Cross, N., Christians, H. and Dorst, K. (eds.) (1996), Analyzing Design Activity, London, John Wiley & Sons Ltd.

Cross, N. (2006). Designerly ways of kniwing. Design studie, 95-103.

Dorst, K. (1997). Describing Design: a Comparison of Paradigms. Netherland: Rotterdam.

Jones, J., & Thomley, D. (1963). Conference on Design Methods Pergamon Press. Oxford.

Lawson, B. (2004), What Designers Know, London, Architectural Press.

Polaniyi, M. (1973). Personal Knowledge. London: Routledge and Kegan Paaul.

Polanyi, M. (1966). The Tacit Dimension. Garden City, New York: Anchor Books.

Schon, D. (1963) Displacement of concepts, Tavistock, London.

Schon, D. (1983). The Reflective Practitioner:How Professionals Think Action. USA: Basic Books.

Schon, D. (1987). Educating the reflective practitioner: Toward a new design for teaching and learning in the professions. San Francisco: CA, US: Jossey-Bass.

Shaffer, D. (2003). Portrait of the Oxford Design Studio: An Ethnography of Design Pedagogy. WCER Working Paper No. 2003-11.

Simon, H. (1973). The structure of ill-formed problems. Artificial, 181-201.

Wilson, B. (1996). Constructivist learning environments : Case studies in instructional design. Englewood Cliffs: Educational Technology Publications.