نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه شهرسازی دانشکده هنر و معماری دانشگاه یزد

2 کارشناس ارشد طراحی شهری دانشگاه یزد

چکیده

بازار اعراب شهر اهواز در مجاورت بازار مرکز شهر و در حاشیۀ رودخانۀ کارون قرار گرفته است. استفاده کنندگان و کاربران این بازار، غالباً اعراب شهر می­باشند. رفتارهای خرید و فروش آنان در این بازار با الگوهائی بروز می‌یابند. ساخت کالبد بازار با الگوهای رفتار در این بازار متناظر نیست. این امر، سبب شده این دو هم‌ساخت نباشند. برای برطرف کردن این مسأله، این سئوال مطرح شد که چگونه ساخت کالبد بازار اعراب را با الگوی رفتار کنشگران آن می‌توان هم‌ساخت نمود؟ به این منظور، با نگرش سیستمی به ساخت کالبد بازار اعراب شهر اهواز و رفتارهای خرید و فروش استفاده‌کنندگان و کاربران آن توجّه شد. ساخت کالبد بازار بر اساس مدل نظری ساخت با روش­های پیمایشی و توصیفی و رفتارهای استفاده کنندگان و کاربران با مدل نظری حوزۀ عملکرد و روش قوم­نگاری پژوهش شدند. ساخت مراتبیِ متناظر کالبد بازار هم‌ساخت با الگوهای رفتار خرید و فروش کاربران، انواع الگوهای روابط خریداران، فروشندگان و خریداران با فروشندگان، الگوهای رفتار، شکل‌های رفتار در این بازار و راهنمای طراحی ساخت کالبد بازار متناظر با الگوهای رفتار که براساس مدل نظری فرآیند تألیف شدند از دستاوردهای این پژوهش هستند. استفاده از نتایج این پژوهش در موارد مشابه توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها

1. بهزادفر، مصطفی، نورمحمدزاد، حسین، (1390)، "ساخت شناسی بافت کالبد تاریخی شهر یزد"، دو فصلنامۀ نامۀ معماری و شهرسازی، شمارۀ 6، بهار و تابستان، 87-71،  دانشگاه هنر، تهران.

2. پاکزاد، جهانشاه، (1394)، "مبانی نظری و فرآیند طراحی شهری"، شهیدی، تهران.

3 پی. دورک، دانا، (1389)، "برنامه دهی معماری- مدیریت اطلاعات برای طراحی"، ترجمۀ:  امیرسعید محمودی، دانشگاه تهران، تهران.

4. توسلی، غلامعباس، (1380)، "نظریه های جامعه شناسی"، سمت، تهران.

5. خطیبی، محمدرضا،(1392)، "تاثیر متقابل الگوهای رفتاری در احیای هویت محیط شهری" شماره 13، هویت شهری، علوم و تحقیقات، تهران.

6. رابرتز، ماریون، گرید، کلارا، (1392)، "رویکردی به سوی طراحی شهری"، ترجمۀ: راضیه رضا زاده، مصطفی عباس زادگان،  انتشارات دانشگاه علم و صنعت، تهران.

7. رشه، گی، (1367)، "مقدمهای بر جامعه شناسی عمومی"، مترجم، هما زنجانیزاده، انتشارات دانشگاه فردوسی، مشهد.

8. گلکار، کوروش، (1390)، "طراحی شهری، فرآیند یا فرایندها"، تهران، صفه، شمارۀ 52، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.

9. لنگ، جان، (1386)، "آفرینش نظریه معماری"، ترجمۀ: علیرضا عینی‌فر، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، تهران. 

10. لنگ، جان، (1386)، "طراحی شهری"، ترجمۀ: حسین بحرینی، تهران، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.

11. مرتضایی، سید رضا، (1389)، "بیان‌هایی پیرامون شناخت تعامل فرهنگ و طراحی محصول"، نشریه هنرهای زیبا- هنرهای تجسمی، دانشگاه تهران، تهران.

12. نورمحمدزاد، حسین، (1383)، "نگاهی سیستماتیک به شهر"، صفه، شمارۀ 38، بهار و تابستان، دانشگاه شهید بهشتی، تهران.

13. نیک گهر، عبدالحسین، (1369)، "مبانی جامعهشناسی"، رایزن، تهرا ن.

14. ونگ، وسیوس، (1380)، "اصول فرم و طرح"، ترجمۀ: آزاده بیدار بخت، نسترن لواسانی، نشر نی، تهران.

15. Borkowski, N., (2015), “Organizational behavior, theory, and design in health care”, Jones & Bartlett Publishers.

16.Chadwick, George, (1978), “ A systems view of planning: Towards a theory of the urban and regional planning process”, Elsevier.

17. Duckett, B.,(2013), “The Longman Dictionary of Contemporary English”, Reference Reviews.

18-Laurani, Robert.(2001), "Information System For urban planning", Taylor and Francis, London.

19. Rapoport, Amos, (1977), “Human aspect of urban form, towards a man-environment approach to urban form an design”, Oxford: Pergamon Press.

20. Sanoff, Henry, (2016), “Visual Research Methods in Design”, (Routledge Revivals), Routledge.

21. Wahyuni, Zahrah,  Achmad, Delianur, (2014), “Urban design guidelines for shophouses: a temperature modification approach”, University of Sumatra Utara,  Sciencedirect.