مطالعه­ی تطبیقی معماری و سینما با رویکرد آموزش معماری به کمک فیلم

نویسندگان

دانشگاه کردستان

چکیده

مقاله­ ی حاضر، به مطالعه ­ی تطبیقی دو هنر معماری و سینما پرداخته است؛ رویکرد این مطالعه، آموزش معماری و هدف اصلی آن، استفاده از قابلیت­ های سینما در راستای تحقق این رویکرد می­باشد. با توجّه به مطالعات تطبیقی و نیز تئوری­ های مرتبط با تاویل اثر هنری پانوفسکی، رویکردی آموزش محور به این پژوهش­ ها داده شده است. آیا سینما، می­تواند به عنوان ابزار مناسب در آموزش معماری مورد استفاده قرار گیرد؟ پاسخ به سؤال و بررسی این فرضیه که "سینما به عنوان ابزار آموزشی معماری، مناسب و کارآمد است"، در گرو پاسخ به سؤالات فرعی است: 1. خروجی کار دانشجویان معماری در صورت نمایش یک فیلم، نسبت به دانشجویان دیگر که از این ابزار محروم بوده­ اند، چه تفاوتی دارد؟ 2. در صورت بهبود کیفیت اسکیس ­ها به روش پیشنهادی، میزان تأثیر و چگونگی این روش به چه صورت در کار دانشجویان نمود می­ یابد؟ این مقاله بر مبنای مطالعات استدلالی-منطقی و به­روش بررسی میدانی همراه با تحلیل کیفی در راستای رویکرد پدیدارشناسانه­ ی نمادها است. هدف مقاله­ ی پیش­رو، رسیدن به روشی کارآمد جهت افزایش راندمان آموزش معماری است و یکی از راه­حل­ های مناسب برای رسیدن به این منظور، بهره­گیری از پتانسیل­ های هنر سینما است. طی خروجی ­های پژوهش بر مبنای تحلیل کیفی داده ­ها، مشخص گردید که 75% نمرات Aو Bبه گروهی تعلق گردید که از ابزار فیلم برای آموزش بهره گرفته بودند، این در حالی است که تنها 43.75% از گروه دیگر که محروم از این ابزار بودند توانستند نمرات Aو Bرا کسب کنند؛ به طوری که 81.25% اسکیس های گروه الف به لحاظ معنایی و 62.5% آن­ها به لحاظ فرمی از فیلم نمایش داده شده به صورت آشکار یا پنهان بهره جسته­اند. از بررسی­ها و آنالیزهای صورت گرفته می­توان چنین نتیجه گرفت که این فرضیه که "سینما به عنوان ابزار آموزشی معماری، مناسب است." صحیح بوده و میزان و چگونگی آن در حوزه­ی عینی و ذهنی بررسی گردیده است.

کلیدواژه‌ها


 آلن­پو، ادگار (1388). داستان­های شگفت­انگیز، ترجمه: محمود سلطانیه. چاپ دوم، تهران: انتشارات جامی.

 

 اخوت، هانیه؛ امیرخانی، آرین و پورجعفر، محمدرضا (1388). تحلیل تطبیقی مفهوم حرکت در فضای سینما و معماری، کتاب ماه هنر، آبان ماه، صص. 12-16.

 

 پناهی، سیامک (1386). انسان متعفن، مجموعه شعر، تهران: انتشارات قاضی.

 

 پنز، فرانسوا و تامس، مورین (1388). سینما و معماری، ترجمه: شهرام جعفری­نژاد، چاپ دوم، تهران: انتشارات سروش.

 

حفیظی، میعاد (1387). سینمای معماری، معماری سینما، منظر، سال اول (صفر)، صص. 29-28.

 

 خشنود شریعتی، آذین (1389). فضا در معماری سینما، آینه خیال، شماره 11، صص. 77-70.

 

دانشپور، عبدالهادی؛ رضازاده، راضیه؛ سجودی، فرزان و محمدی، مریم (1392). بررسی کارکرد و معنای فرم شهر مدرن از منظر نشانه­شناسی لایه­ای، نامه معماری و شهرسازی، سال ششم (11)، صص. 88-71.

 

 رضازاده، راضیه و فرهمندیان، حمیده (1389). انعکاس فضای شهری در سینمای نوین ایران، هنرهای زیبا، پاییز 1389، 42، صص. 24-13.

 

ساتر، یواخیم (1381). تجربه­ی واقعیت خیالی، نقل از کتاب سینما و معماری فرانسوا پنز، ترجمه: شهرام جعفری­نژاد. تهران: انتشارات سروش.

 

 سارتر، ژان­پل (1348). اندیشه­ها و انسان، ترجمه: فرج­الله ناصری. تهران: فرمند.

 

عبدی، ناهید (1391). درآمدی بر آیکونولوژی (نظریه و کاربرد مطالعۀ موردی نقاشی ایرانی)، تهران: سخن.

 

 غنجی، راضیه (1389). گفت­و­گو با شادمهر راستین، بیشتر از منظر پدیدارشناسی به سینما و معماری نگریسته­ایم. آینه خیال، شماره 11، صص. 79-78.

 

فرهمندیان، حمیده و رضازاده، راضیه (1388). فیلم به عنوان یک ابزار برای آموزش طراحی شهری، نامه معماری و شهرسازی، سال دوم (3)، صص. 80-65.

 

گروتر، یورگ (1369). زیبا شناختی در معماری، ترجمه: جهانشاد پاکزاد. تهران: نشر معمار.

 

گوهرپور، حسن (1389). خشت­هایی که نماهای سینما می­شوند، آینه خیال، شماره 11، صص. 84-80.

 

مختاباد امرئی، مصطفی و پناهی، سیامک (1386). بررسی و تحلیل نقش معماری داخلی در تجلی معنا در فیلم­های علمی - تخیلی، هنرهای زیبا، تابستان 1386، 30، صص. 118-107.

 

میرزامحمدی، علی (1391). تحلیل کیف داده با ATLAS.ti، تهران: انتشارات دانشگاهی کیان.

 

نصری، امیر (1391). خوانش تصویر از دیدگاه اروین پانوفسکی، فصل­نامه کیمیای هنر، سال اول، 6، صص. 7-20.

 

نقی­زاده، محمد (1384). مبانی هنر دینی در فرهنگ اسلامی، جلد اول، چاپ اول. تهران: نشر دفتر نشر و فرهنگ اسلامی.