نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 تهران، دانشگاه تربیت مدرس، دانشکده هنر و معماری، گروه برنامه‌ریزی شهری و منطقه‌ای

چکیده

از مجموعه مطالعات علمی و پژوهشی داخل کشور، پژوهشگران متعددی پیرامون حوزه «ساختار فضایی» به پژوهش و مطالعه پرداخته‌اند. استناد و استفاده از این مطالعات در عرصه نظریه‌پردازی و حوزه کاربردی برنامه‌ریزی فضایی، نیازمند بررسی و واکاوی و آسیب‌شناسی حوزه نظری مطالعات انجام شده است. از این رو، این مقاله تلاش دارد با استفاده از روش فرامطالعه به بررسی ساختار شکلی و محتوایی مطالعات صورت گرفته بپردازد. جهت دستیابی به این مهم، ابتدا 210 مقاله نمایه شده در پایگاه‌های علمی معتبر داخلی در بازه زمانی 1380 تا 1398، شناسایی شد و پس از دو مرحله غربالگری، 79 مقاله جهت واکاوی ساختار شکلی و محتوایی مورد بررسی قرار گرفته است. جهت گردآوری اطلاعات از روش نظام‌مند و کدگذاری باز استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد؛ چارچوب نظری و تحلیل ساختار فضایی، مفهومی چندرشته‌ای است که پایه‌های مفهوم و بسط نظری آن، از حوزه‌های مطالعاتی تحت سیطره برنامه‌ریزی فضایی ـ نظیر الگوهای رشد فضایی، شکل و فرم فضایی، توزیع فضایی، پراکنده‌رویی و گسترش فضایی ـ منتج شده است. در ارزیابی یکپارچه یافته‌های پژوهش می‌توان استنباط کرد که نه تنها درک مفهوم ساختار فضایی در پژوهش‌های داخلی به کفایت رخ نداده است، بلکه بواسطه مطالعات سطحی و عدم درک مناسب از مفاهیم بنیادین از ساختار فضایی، نیاز به مطالعه عمیق‌تر در این حوزه وجود دارد. از این رو اصلی‌ترین نیاز ادراک شده برای انجام پژوهش‌های بعدی، درک عمیق و بسط مفاهیم، ساختارها و چارچوب‌های نظری است. همچنین لازم است با مداقه در رویکردهای تحلیل ساختار فضایی به شکل‌یابی صحیح از فهم دانشی ساختار فضایی دست یافت.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Meta-analysis on spatial structure in Iran

نویسندگان [English]

  • neda malekzade 1
  • Hashem dadashpoor 2
  • مجتبی رفیعیان 3

1 urban planning group, art and architect faculty, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran.

2 urban planning department, Art & architect faculty, Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

3 Department of Urban and Regional Planning, Faculty of Art and Architecture Tarbiat Modares University, Tehran, Iran

چکیده [English]

In recent decades, scholars and scholars have focused on research and scientific studies on the subject of "spatial structure" in domestic scientific studies. The present study is carried out through a meta-analysis of the methodology to the analysis and pathology of the theoretical field of studies on spatial structure in Iran. In order to achieve this, 210 articles were indexed at prestigious scientific databases in the period 2001 to 2019. After two screening stages, 79 articles were examined for the form and content structure. For data gathering, systematic and open source coding has been used. Results show Theoretical framework and analysis of spatial structure is a multidisciplinary concept whose foundations of the concept and its theoretical extension are derived from spatial planning domains such as spatial development patterns, spatial shape and spatial distribution, spatial distribution, spatial distribution and spatial expansion. In the integrated assessment of the research findings, it can be inferred that not only did not adequately understand the concept of spatial structure in domestic research, but due to surface studies and the lack of proper understanding of the fundamental concepts and theoretical concepts of spatial structure, there is a need for a deeper study in this area. Has it. Hence, the main perceived need for conducting exploratory research, deep understanding and expansion of concepts, structures and theoretical frameworks. It is also necessary that, after examining the spatial analysis analysis approach, he then arrived at an accurate understanding of the knowledge of the spatial structure.

کلیدواژه‌ها [English]

  • 'spatial structure'
  • 'meta-analysis'
  • 'spatial planning'
  • urban and region'
  • "Iran"