نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران.

2 استادیار، گروه شهرسازی، واحد پردیس، دانشگاه آزاد اسلامی، پردیس، ایران.

چکیده

امروزه برنامه‌ریزی و مدیریت شهرها به نحوی که پاسخگوی پیچیدگی نیازهای فعلی جامعه شهری باشد، مستلزم برنامه‌ریزی و طراحی برای ایجاد شهرها و جوامع هوشمند بوده و شاکله این شهرها می‌بایست بر مبنای ایجاد محیط‌هایی با هدف تسهیل فرآیندهای کاری در کنار ارتقای مهارت‌های شناختی و توانایی یادگیری و نوآوری پایه‌گذاری شوند. از سوی دیگر بحث ارتقای تعاملات اجتماعی در قالب قرارگاه‌های رفتاری در فضای شهری یکی از موضوعات مطرح شده در حوزه طراحی شهری است که در سال‌های اخیر بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. حال با ظهور شهرهای هوشمند این سوال مطرح می‌شود که آیا هوشمندسازی می‌تواند در ارتقای کیفیت فضای شهری در حوزه‌های گوناگون تاثیر گذار باشد؟! لذا در تعمیم این پرسش، این پژوهش به دنبال آن بوده است که؛ ارتباط هوشمندسازی در فضای شهری را با مولفه‌های سازنده قرارگاه رفتاری انسانی، مورد بررسی قرار دهد. در همین راستا اثرات هوشمندسازی در جداره‌ها، مبلمان، ساختمان و تجهیزات شهری، در میدان هفت‌حوض تهران از نظر استفاده‌کنندگان، بر عوامل سازنده قرارگاه رفتاری مورد آزمون قرار گرفت. نتایج آزمون آماری خی دو نشان داد که در نمونه مورد مطالعه، استفاده از رویکرد هوشمندسازی در طراحی فضای شهری رابطه معناداری با شکل‌گیری قرارگاه‌های رفتاری از نظر استفاده‌کنندگان از این فضای شهری می‌تواند داشته باشد. همچنین نتایج آزمون آماری اسپیرمن نشان داد که از میان عناصر طراحی شهری، مبلمان و جداره هوشمند، بیشترین اثرگذاری را بر شکل‌گیری قرارگاه رفتاری در میدان هفت‌حوض تهران دارد.

چکیده تصویری

اثرات هوشمندسازی فضای‌شهری بر ادراک شهروندان در شکل‌گیری قرارگاه‌های رفتاری (مطالعه موردی میدان هفت حوض تهران)

تازه های تحقیق

- نتایج، نشان دهنده رابطه معنادار و مثبتی بین هوشمندسازی عناصر طراحی شهری و مولفه‌های اثرگذار بر شکل‌گیری قرارگاه‌های رفتاری بود.

- در میدان هفت‌حوض، مبلمان هوشمند و جداره هوشمند بیشترین تاثیر را بر مولفه‌های شکل‌گیری قرارگاه‌های رفتاری در میان عناصر طراحی فضای شهری داشتند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The effects of urban spaces smartification on citizens’ perception of forming behaviore settings (Case study: Hafthoz square, Tehran)

نویسندگان [English]

  • Kiana Hashemi 1
  • Rama Ghalambordezfooly 2

1 M.A inUrban Design, Department of Urban Planning, Pardis Branch, Islamic Azad University, Pardis, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Urban Planning, Pardis Branch, Islamic Azad University, Pardis, Iran.

چکیده [English]

Extended Abstract
Background and Objectives: Many different scholars have stated the importance of behavior settings in urban design and planning, such as Jacobs, Lynch, Zuker, etc. As one of the most important components of city construction, behavior settings can greatly affect cities’ residential and biological quality. Nevertheless, it is worth noting that social relations convert a place or environment to a behavior setting. Moreover, other smart cities shall be seen as a system in which there are many newfound opportunities for proposing digital systems, smart reactions, and optimization in different levels of integration. A smart city uses information and communication technology for city vitality and sustainability, but how is this goal manifested in urban design and behavior settings? Promoting social interactions in behavior settings in urban space is one of the discussed subjects in the field of urban design, which has been more emphasized recently. Regarding the advent of smart cities, the question is whether city smartification can affect the promotion of urban space quality in various fields or not. Therefore, generalizing the question, the study objective seeks to investigate the relationship of urban space smartification with constructive components of human behavior. Behavior settings are considered places out of individual boundaries or small groups almost everywhere and every time rather than being related to private and intimate space (Kashani Jo, 2010). Behavior settings in the past had a pivotal role in the life of individuals, families, neighborhoods, and cities. Many public, collective, and group activities took place in behavior settings. Therefore, a part of social activities, spending leisure time, and exchanging information and experiences used to be conducted through face-to-face contacts (Soltanzadeh, 2006). These behavior settings underlie the formation of memories. The internal activities define the behavior settings, and such activities and relationships among human beings cause mental images and urban memory (Fadaeinejad, 2006). Behavior settings belong to citizens. They are not limited to the physical aspect, and in fact, it gets meaning by the presence of humans and their activities. In other words, behavior settings are defined according to their time and place, and activities occur in regular order in their organized human and physical components (Scott, 2005). Additionally, the urban smartification process in the world includes creating new cities or making the existing ones smart. The first step in this process might be an agreement on a comprehensive definition and its general and detailed features from the smart city (Fazli, Modiri, and Farhoodi, 2018, 24). There have been many attempts to investigate the relationship between technology and urban space during the past century to design a pleasant urban environment (Phi II I ps, 2000). To summarize the theoretical principles, it is said that effective behavior patterns on the formation of behavior settings can be affected by the components of urban spaces, which have been smartified. In this study, global experiences of smartification of urban spaces such as Dubai, Amsterdam, Singapore, and Toronto were investigated. Using smart equipment in the fountains, kiosks, benches, public transportation stations, sidewalk flooring, lighting fixtures of these samples, the performance of such components has been changed. Smartification can be categorized into four general categories of smart urban equipment, smart buildings, smart urban furniture, and smart facade. The main idea of this study is that as the result of smartifying these components in urban paces, users’ reactions and behavior patterns will change, and such changes will be effective in the formation of behavior settings. Each one of these changed components (made smart) can be regarded as the manifestations of the smart environment in urban space. Each one can separately or simultaneously affect the components of behavior settings, obtained by summarizing theoretical principles, namely overt emotional behavior, problem-solving, major motion activity, the interaction among people and changing the things, and finally create behavior settings.
Methods: This study uses a descriptive-analytical method, and it is considered an applied research. In terms of the data analysis method, this study is also considered a quantitative study. Questionnaires with face validity were used to collect data. Cronbach’s alpha was also used to obtain its reliability value. In the second step, referring to the subject literature and the ideas of scholars, the authors tried to extract and fix the effective factors. The measurements range between “very much and continue as high, average, low, and without effect” in the questionnaire. The effect of each factor has been investigated.
Findings: The results of statistical tests indicate a correlation between the effective factors of forming behavior setting and the smartification variables in urban space. The statistical analysis of the collected data from the questionnaires showed that all the four investigated groups in urban space, including urban furniture, facade, buildings, and urban equipment, can positively and consistently affect behavior settings in the studied case after being smartified. The result of the Friedman test also indicated some points on the effectiveness of each existing component in the studied urban spaces on the formation of behavior settings in the users’ mind.
Conclusion: Statistical analysis of the data collected through the questionnaire showed that all four groups of elements in urban space (including urban furniture, facades, buildings, and urban equipment) could have a significant relationship with the formation of behavioral settings under the influence of smartification. The results showed that smart furniture and facades have the most effects on the formation of behavior settings.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Smartification
  • behavior setting
  • urban space
  • Hafthoz square of Tehran
اسماعیل‌زاده, حسن, فنی, زهره, عبدلی, سیده فاطمه. (1398). هوشمندسازی، رویکردی در تحقق توسعة پایدار شهری (مطالعة موردی: منطقة 6 تهران). پژوهشهای جغرافیای انسانی، 51(1)، 145-157.
پارسا, پویا؛ فتانه دانشمندملایری؛ و سیدموسی پورموسوی.( ۱۳۹۷). تاثیر هوشمند سازی شهر بر شاخص های توسعه پایدار منطقه 1 شهرداری کرج، اولین همایش بررسی چالش ها و ارایه راهکارهای نوین مدیریت شهری. تهران: سازمان بسیج شهرداری تهران
حبیبی، سید محسن .(1387). مسیرهای پیاده گردشگری. هنرهایزیبا، 9، 43-51.
سلطان زاده، حسین. (1385). فضاهای شهری دربافت­ های تاریخی ایران. تهران: دفتر پژوهش­ های فرهنگی.
فدایی نژاد, سمیه, کرم پور, کتایون. (1385). بررسی سیر تحولات بافت و تأثیر آن بر خاطره زدایی از بافت های کهن (نمونه موردی محله عودلاجان تهران). باغ نظر, 3(6), 82-100.
فضلی, مرضیه, مدیری, مهدی, فرهودی, رحمت الله. (1397). اولویت‌بندی شاخص‌ها در فرایند هوشمندسازی شهرها (مطالعه‌ی موردی: شهر کرمان). پژوهش و برنامه ریزی شهری، 9(35), 21-30.
کاشانی جو, خشایار. (1391). بازشناخت رویکردهای نظری به فضاهای عمومی شهری. هویت شهر, 4(6), 95-106.
گل، یان. (1389). فضاهای عمومی وزندگی جمعی شهر آدلاید2002،تهران. ( مترجمان: علی غفاری ، محمد صادق سهیلی پور). تهران: دانشگاه شهید.
لنگ، جان. (1381). . آفرینش نظریه معماری: نقش علوم رفتاری در طراحی محیط. (مترجم: علیرضا عینی فر.) تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران.
مدنی پور، علی. (1387). فضاهای عمومی وخصوصی شهر. تهران: شرکت پردازش و برنامه ریزی شهری شهرداری تهران.
ناظمی راد؛ منصور، مغاری, مهسا؛ و نوریان, فرشاد. (1394). تبیین رابطه توسعه فضایی شهری با شاخص های رشد هوشمند مطالعه موردی، شهر آمل، اولین کنفرانس سالانه پژوهش های معماری، شهرسازی و مدیریت شهری، یزد.
نجی،نسیم؛ و قهرمانی،هومن. (1397).فضاهای هوشمند تعاملی ،رویکردی نوین در ارتقای کیفی فضاهای عمومی شهری، کنگره بین المللی معماری و شهرسازی معاصر پیشرو در کشورهای اسلامی، مشهد.
Borsekova, K., Koróny, S., Vaňová, A., & Vitálišová, K. (2018). Functionality between the size and indicators of smart cities: A research challenge with policy implications. Cities78, 17-26.‏
Carr, S., Stephen, C., Francis, M., Rivlin, L. G., & Stone, A. M. (1992). Public space. Cambridge University Press.
Dora, C., Phillips, M. A., & Phillips, M. (Eds.). (2000). Transport, environment and health (No. 89). WHO Regional Office Europe.
Fernandez-Anez, V., Fernández-Güell, J. M., & Giffinger, R. (2018). Smart City implementation and discourses: An integrated conceptual model. The case of Vienna. Cities78, 4-16.‏
Frank, L., Kavage, S., & Litman, T. (2006). Promoting public health through smart growth: Building healthier communities through transportation and land use policies and practices: 11
Gehl J,(1987), Iowa State University Ames Life between bulding, Translated by J. Koch, New York.
Grant J, (2007), Encouraging Mixed Use in practice. Incentives, Regulations, and Plans: The Role of States and Nation-states in Smart Growth Planning, Edited by Gerrit-jan Knaap.
Hajer, M., & Reigndrop, A.. (2001) In search of New public Life, Rotterdam, NAI publishers.
Mitchell, W. J. (1996). City of bits: space, place, and the infobahn. MIT press.
Wolch, J, Wilson, J.P, and Fehrenbach, J, (2008), Parks and park funding in Los Angeles: an equity-mapping analysis. Urban Geography, 26.