نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکترای شهرسازی، گروه شهرسازی، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

3 استادیار طراحی شهری، گروه شهرسازی، دانشکده مهندسی معماری و شهرسازی، دانشگاه علم و صنعت ایران، تهران، ایران.

چکیده

ساخت و سازهای نوین در فرایندهای برنامه‌ریزی و طراحی شهری در چند دهه اخیر با شرایط مطلوب اکولوژی شهری تطابق ندارند و این امر شرایط نامناسب محیط زیستی را در مقیاس خرد برای محلات شهری و در مقیاس کلان برای شهر و حوزه‌های فراشهری ایجاد کرده است. عدم توجه به اصول توسعه پایدار و شهر بوم گرا، محیط زیست ناکارآمد و شرایط اکولوژی نامناسبی را برای اکثر محلات در شهرهای مختلف کشور موجب شده است. این پژوهش به لحاظ هدف از نوع کاربردی می‌باشد و رویکرد روش‌شناسی آن بر مبنای روش آمیخته است. پژوهش پیش رو در پی پاسخ به سؤالِ: تحقق یافتگی شاخص های شهر بوم گرا در محله ازگل شهر تهران و فاصله آن تا حد ایده آل و آرمانی چه میزان است؟، می‌باشد. هدف از انجام این پژوهش ارائه چارچوب مفهومی مناسب برای ارتقاء وضعیت بوم گرایی محلات شهری است. براساس ادبیات علمی، 35 شاخص متنوع و مرتبط با موضوع مطالعاتی استخراج شده است. نتایج حاکی از آن است که اثرگذاری 9 مورد از شاخص‌های بوم گرایی بر رضایتمندی ساکنان معنی‌دار می-باشد و 26 شاخص دیگر از وضعیت مناسبی برخوردار نیستند. شاخص‌های اثرگذار زمینه تحقق‌پذیری 51 درصد از شرایط بوم گرایی را فراهم ساخته‌ و این نشان می‌دهد که 49 درصد تا رسیدن به حالت ایده‌آل و آرمانی فاصله وجود دارد.از آنجایی که محله مطالعاتی جزء یکی از مناسب‌ترین محلات شهر تهران به لحاظ زیرساخت‌های سبز و همجواری آنها با عناصر زیست محیطی فرامحلی است و موقعیت زیست محیطی اکثر محلات شهر تهران مانند این محله مناسب نیست، میزان تحقق‌پذیری بوم گرایی آن نشان دهنده وضعیت تهدید آفرین محلات دیگر تهران می‌باشد. برای نزدیک شدن به وضعیت ایده‌آل باید از طرفی کمیت و کیفیت شاخص‌هایی که اثرگذاری آنها معنی‌دار است، ارتقاء پیدا کند و از طرف دیگر الزاماً باید زمینه‌های تحقق پذیری شاخص-های دیگر نیز فراهم شود.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

The study of the level of realization of eco-city indicators and presenting the conceptual framework of its development based on residents' satisfaction (Case study: Ozgol neighborhood of Tehran)

نویسندگان [English]

  • Mehdi Saidi 1
  • Mozhgan Ansari 2
  • Seyed Majid Mofidi Shemirani 3
  • Faezeh Torabinejad 2

1 Ph.D. in Urban Development (Urban Planning and Design), School of Architecture and Environmental Design, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.

2 Master of Urban Design, School of Architecture and Environmental Design, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.

3 Assistant Professor of Urban Design, School of Architecture and Environmental Design, Iran University of Science and Technology, Tehran, Iran.

چکیده [English]

New constructions in urban planning and design processes in the current years are not in line with the favorable conditions of urban ecology. This has created adverse environmental conditions on a micro scale for urban neighborhoods and a macro scale for the city and metropolitan areas. The absence of attention to the principles of sustainable development and the eco-city has created an inefficient environment and unfavorable ecological conditions for most neighborhoods in various cities of the country. This research is applied in terms of purpose, and its methodology is based on mixed-method. This study attempts to answer this question, "What is the level of realization of the indicators of the eco-city in the Ozgol neighborhood of Tehran and its distance to the ideal level?" This research aims to provide a proper framework for improving the ecological status of urban neighborhoods. 35 different indicators related to the subject of study have been extracted based on the scientific literature. The results indicate that the impact of nine eco-city indicators on the residents' satisfaction is significant, and 26 other indicators are not in a good situation. Prominent indicators account for 51% of ecological conditions. This means that there is a 49% gap to reach the ideal state. Since the case study neighborhood is one of the most proper neighborhoods in Tehran in terms of green infrastructure and their closeness to trans-regional environmental components, and the environmental condition of most neighborhoods in Tehran, like this neighborhood, is not proper, the extent of its ecological feasibility mirrors the threatening situation in other parts of Tehran. To progress toward the ideal situation, on the one hand, the quantity and quality of the indicators whose effectiveness is significant must improve. On the other hand, the realization of other indicators must be provided.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Eco-city
  • Satisfaction
  • Environmental elements
  • Level of Realization
  • Ozgol Neighborhood