دستیابی به مؤلفههای ارزیابی و گزینش روش مناسبِ مداخله مرمتی در میراث معماری مبتنی بر اسناد بینالمللی حفاظت
دوره 14، شماره 2، دی 1402، صفحه 95-115
https://doi.org/10.30475/isau.2023.316523.1811
وحید ذات اکرم، علی زمانی فرد
چکیده بناهای تاریخی به واسطه وجود ارزشهای متنوع در ماهیت اصیل خود، شایسته حفاظت و انتقال به نسلهای آتی هستند. حفاظت از این ابنیه در برابر مخاطرات طبیعی و فرسودگیهای حاصل از تطویل عمر آنها از جمله امور رایج در رابطه با میراث معماری است که با ورود به روند طبیعی زندگی اثر و اعمال تغییراتی در آن از طریق مداخلات مرمتی صورت میپذیرد. مداخلات مرمتی به دلیل حساسیتهای موجود پیرامون نقش آنها در تداوم حیات اثر و همچنین حفظ اصالت و ارزشهای میراثی آن، عموماً با چالشهایی مواجهاند که مرمتگران را دچار دشواریهایی در زمینه انتخاب روشها و فنون مرمتی مناسب مینمایند. از اینرو به نظر میرسد که مرمتگران نیاز به مؤلفههایی جهت تسهیل ارزیابی و گزینش روشها و فنون مرمتی مناسب و کاهش معضلات پیشروی خود در این رابطه دارند. مناسبترین بستر جهت دستیابی به چنین مؤلفههایی، اصول و رهنمودهای موجود در قالب اسناد بینالمللی حفاظت حاصل از نشستهای تخصصی کارشناسان این حوزه در دهههای گذشته است. از این جهت و با توجه به اهمیت موضوع، دستیابی به مؤلفههای ارزیابی و گزینش روش مناسبِ مداخله مرمتی در میراث معماری مبتنی بر محتوای اسناد بینالمللی حفاظت به عنوان هدف اصلی پژوهش برگزیده شده است. پژوهش دارای رویکرد کیفی است و از راهبرد استقرایی سود میبرد. دادههای مورد نیاز تحقیق با استفاده از بررسی اسنادی به عنوان یکی از تکنیکهای مطالعات کتابخانهای، گردآوری شده و چگونگی تجزیهوتحلیل اطلاعات نیز بر مبنای تئوری زمینهای و استفاده از نرمافزار Maxqda صورت پذیرفته است. نتایج حاصل از پژوهش شامل ۳۹ مؤلفه در چهار گروه مؤلفههای ارزیابی هدف مداخله با تأکید بر حفظ ارزشهای میراثی، حفظ اصالت اثر و اهمیت فرهنگی مکان، مؤلفههای ارزیابی منطق، تناسب و فرآیند اقدام، مؤلفههای سنجش سطح و نوع مداخله به ویژه برگشتپذیری و حداقل مداخله و همچنین مؤلفههای ارزیابی نهایی مداخله منتخب، ارائه گردیده است.