نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد معماری، گروه معماری، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه ، ارومیه، ایران.

2 استادیار، گروه معماری، دانشکده معماری، شهرسازی و هنر، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

چکیده

در عصر حاضر، یکی از مهمترین توجهات در نظام‌های موفق آموزشی در جهان، خلق فضای مناسب برای تحقق اهداف یادگیری است. دانش‌های محیطی از جمله معماری نیز با بسترسازی محیطی در جهت نیل به یادگیری اثربخش، نقش به‌سزایی ایفا می‌کنند. از مسائل قابل ملاحظه در این حوزه، نظریه‌های یادگیری و کاربرد آن در طراحی فضاهای آموزشی است. یکی از متأخرترین نظریات یادگیری که منطبق با نگاه جدید به یادگیری است و مقبولیت بیشتری میان محققان دارد؛ نظریه یادگیری تجربی است. پژوهشگران بسیاری به بررسی تأثیر این نظریه یادگیری بر یادگیرندگان و کاربردهای آن در علوم مختلف پرداخته‌اند؛ اما مهمترین عامل در این زمینه، یعنی فراهم نمودن بستر فضائی مناسب جهت تحقق صحیح و اصولی این نظریه، مغفول مانده است. هدف از این مقاله، دستیابی به مدلی از شاخص‌های مکانی مؤثر بر یادگیری تجربی است که به عنوان یک چارچوب مفهومی در برنامه‌ریزی و طراحی فضاهای یادگیری، فراروی مجریان باشد. پرسش اصلی پژوهش آن است که، فضای آموزشی، چگونه فرصت‌های لازم برای اثربخش‌ترین شکل یادگیری را که از طریق تجربه عینی حاصل می‌شود، فراهم می‌آورد. روش تحقیق در این مقاله، روش دلفی است. یافته‌ها نشان می‌دهند که مهم‌ترین دسته شاخص‌های مکانیِ تأثیرگذار بر یادگیری تجربی به ترتیب، دسته شاخص‌های «طبیعت‌گرائی و خوداکتشافی»، «هویت‌مندی»، «تنوع و انعطاف‌پذیری»، «جامعه‌مداری» و «جمع‌گرائی» می‌باشند. در نهایت، مدل شاخص‌های مکانی مؤثر بر ارتقاء یادگیری تجربی شامل 32 شاخص و در پنج دسته اصلی تدوین شد که در این مدل، اولویت و ترتیب اهمیت شاخص‌ها در هر دسته نشان داده شده است.

چکیده تصویری

تدوین مدل شاخص‌های مکانی یادگیری تجربی و کاربرد آن در طراحی محیط‌های یادگیری

تازه های تحقیق

- تدوین شاخص‌های مکانی یادگیری تجربی و ارائه مدلی مناسب با استفاده از آن‌ها، به کمک روش «دلفی» صورت گرفته است و به منظور وزن‌دهی به داده‌های حاصل از این روش، از تکنیک آنتروپی شانون استفاده شده است.

- 23 کد و در پنج دسته موضوعی به عنوان کدهای مکانی مؤثر بر یادگیری تجربی تعیین شدند.

- مهم‌ترین دسته شاخص‌های مکانیِ تأثیرگذار بر یادگیری تجربی به ترتیب، دسته شاخص های «طبیعت‌گرائی و خوداکتشافی» ، «هویت‌مندی» ، «تنوع و انعطاف‌پذیری» ، «جامعه‌مداری» و «جمع‌گرائی» می باشند.

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Developing a model for spatial indicators of experimental learning and its application in designing learning environments

نویسندگان [English]

  • Nasrin Karimi 1
  • Morteza Khosronia 2
  • Sahel Dezhpasand 2

1 M.A. in Architecture, Department of Architecture, Faculty of Architecture, Urban Planning and Art, Urmia University, Urmia, Iran.

2 Assistant Professor, Department of Architecture, Faculty of Architecture, Urban Planning and Art, Urmia University, Urmia, Iran.

چکیده [English]

Extended Abstract
Background and Objectives: The experience of designing educational spaces, or more generally, learning environments, has always been challenging for architects; since this type of design has had some different ways of thinking in the field of education and philosophy of education. Studies show that designing such spaces can promote or hinder learning. Accordingly, one of the most fun-damental issues of modern education is clarifying the role of education through the scientific cogni-tion of the individuals, which relies on children’s psychology. The study of the historical evolution of teaching and learning theories shows that psychologists have changed their view of observing the behavioral reactions from paying attention to environmental stimuli (similar to some animals) in the form of a behaviorist approach to paying attention and contemplating in mental learning processes in the form of the cognitive approach. They try to produce personal knowledge in the real envi-ronment and in the form of a constructivist approach. In this article, one of the latest and more popular learning theories among researchers is the theory of experiential learning that has been se-lected to provide optimal and appropriate design solutions. The theory of experiential learning is consistent with the new approach to learning, emphasizing the important and active role of the learner in teaching. It shows the specific importance of practical work and experience. In this new view, learning in its most effective form is achieved through objective experience. In Iran, too, most individuals and children spend a significant amount of their lives in educational places; how-ever, the lack of efficient educational environments that can create a good context for achieving the right educational goals is very evident. Searching for architectural design solutions and creating a suitable space for radical and successful educational theories is one of the significant issues in this field. Among the studies conducted in this regard, some studies have been conducted in the field of experiential learning and its impact on the learners. There are other studies that have investigated the quality of architectural educational environments with an emphasis on specific factors. Still, neither of them deals with the relationship between experiential learning and the qualitative compo-nents of architecture. This article aims to achieve a model of spatial indicators affecting experiential learning that could act as a conceptual framework in planning and designing learning spaces for the builders. The main question of the research is how the educational space provides the necessary opportunities for the most effective form of learning achieved through objective experience.
Methods: In this article, the spatial indicators of experiential learning have been developed and re-fined, and an appropriate model is proposed using the “Delphi” method. This method is a struc-tured process for collecting and classifying the knowledge available to a group of experts conduct-ed through interviews and distribution of questionnaires among individuals and by the control of feedback on the answers and the comments received. Also, in this study, in order to determine the importance and weighting of the data obtained from the Delphi method, the (Shannon entropy) technique has been used, which is one of the multi-criteria decision-making methods, and its pur-pose is to weigh and prioritize criteria and indicators. This method, which is also used in content analysis, is the development of a mathematical formula to be used in data analysis and has more credibility and power to analyze and prioritize indicators in comparison to the traditional method of frequency and average.
Findings: Based on the findings of Shannon algorithm, the indicators of “nature and places of ex-perience and touch of water, soil, plant” and “group learning spaces” and then the index of “school design pattern as a house” have the greatest impact on experiential learning. Accordingly, the cate-gory of indicator of “naturalism and self-discovery” has the greatest impact on experiential learn-ing, followed by the indicator of “identity”. The indicators of “diversity and flexibility”, “social-ism” and “collectivism” are next in this category, respectively, with a slight difference in terms of the average weight of the category. Finally, the model of the spatial indicators of experiential learn-ing with 23 indicators in 5 thematic categories is explained in Figure 3. In these indices, the order of the indicators in each category is significant and classified based on their importance. The priority of each category is also seen in the extent of its impact on experiential learning.
Conclusion: Children’s environment can act as a deterrent or facilitator of their learning, develop-ment, and upbringing. Creating a suitable environment can pave the way for children’s effective learning and increase their desire to be in the environment. According to the research literature, ex-periential learning theory is one of the most successful and latest theories of learning among re-searchers and is effective in the academic achievement and creativity of learners. Data collection and analysis by Delphi research method showed that the index of “naturalism and self-exploration” has the greatest impact on the promotion of experiential learning in learning spaces, followed by the index of “identity”, “diversity and flexibility”, “socialism” and “collectivism”. These five catego-ries of indicators are presented in the proposed model as spatial indicators effective in promoting experiential learning in order of priority. In line with the practical components of this model in de-signing learning environments and in response to the research question on the quiddity and the way of space architecture for the realization of experiential learning, it can be noted that among the sin-gle indicators, two indicators had been the most effective. These indicators were “nature and the places of experiencing and touching water, soil, plants “, and “group learning spaces”. After that, the index of” school design pattern as a house “had the greatest impact on experiential learning. In addition, other architectural solutions, in order of the indicator weight, include spaces and opportu-nities for practical and experimental work, the flexibility of space and furniture, and the ability of children to create their own learning environments, the use of indigenous patterns and local and familiar forms, less crowded classrooms, proximity to important urban centers, and community-based learning.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Experimental Learning
  • Delphi method
  • Learning Environment
  • Educational Design
ابوالقاسمی، محمود؛ رضائی رفیع، ذوالفقار؛ رضائی منش، معصومه (1398)، بررسی رابطه‌ سبک‌ های یادگیری دانش‌ آموزان با پیشرفت تحصیلی آن‌ها،  دستاوردهای نوین در مطالعات علوم انسانی، سال دوم - شماره 19 ، صص 17-38
امین خندقی، مقصود ؛ رجائی، ملیحه (1392)، تأثیر سبک یادگیری دانشجویان بر سبک تدریس مرجّح آنان، فصلنامه روانشناسی تربیتی، دوره 9، شماره 28، صص 16-40
پاتریشیا، ولف (1382)، مغز و فرایند یادگیری، ترجمه داود ابوالقاسمی، انتشارات مدرسه، تهران.
ترکمانیان، مژگان ؛ جلالیان، سارا ؛ دژدار، امید (1395)، نقش معماری و عوامل کالبدی محیط آموزشی بر تسهیل یادگیری کودکان، ماهنامه شباک (شبکه اطلاعات کنفرانسهای کشور)، شماره 11 ، صص 1-14
تلخابی، محمود (1391)، پیوند میان علوم اعصاب و تربیت، چالشها و امیدها، فصلنامه تازه های علوم شناختی سال 14 ، شماره 2
حسینی، الهه السادات ؛ فلامکی، محمد منصور ؛ حجت، عیسی (1398)، نقش تفکر خلاق و سبکهای یادگیری در آموزش طراحی معماری، دوفصلنامۀ اندیشۀ معماری، شمارة پنجم، صص 125-140
سیف، علی اکبر (1392)، روانشناسی نوین تربیتی، انتشارات آگاه، تهران.
شفایی، مینو ؛ مدنی، رامین (1389)، اصول طراحی فضاهای آموزشی کودکان بر اساس مدل خلاقیت، نشریه علمی پژوهشی فناوری آموزش، سال چهارم ، جلد 4، شماره 3، صص 215-222
شیعه، اسماعیل؛ دانشپور، سیدعبدالهادی؛ روستا، مریم (1396)، تدوین مدل شاخص ­های مکانی پایداری اجتماعی به کمک روش دلفی و تکنیک شانون، معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 19، صص 119-129
صمدپور شهرک، مهسا ؛ طاهباز، منصوره (1397)، بررسی راهکارهای ارتقای فضای باز مدارس ابتدایی دخترانه از نگاه دانش ­آموزان (نمونۀ موردی: شهر تبریز)، فناوری آموزش، شماره 3 ، صص 183-196
طاهرسیما، سارا ؛ ایرانی بهبهانی، هما ؛ بذرافکن، کاوه (1394)، تبیین نقش آموزشی فضای باز در مدارس ایران با مطالعه تطبیقی مدارس سنتی تا معاصر، فصلنامه پژوهش­های معماری اسلامی، شماره 6 ، صص 55-71
طباطبائیان، مریم ؛ عباسعلی زاده رضاکلائی، ساناز ؛ فیاض، ریما (1395)، بررسی تأثیر طبیعت بر خلاقیت کودک، معماری و شهرسازی آرمانشهر، شماره 17، صص 91-102
عریضی سامانی، سیدحمیدرضا؛ عابدی، احمد؛ تاجی مریم (1389)، رابطه نیمرخ سبک­های یادگیری دانش ­آموزان دوره راهنمایی شهر اصفهان با عملکرد تحصیلی آن­ها، نوآوری­ های آموزشی، دوره  9، شماره 34 ، صص 7-24
عسگری، فاطمه؛ عسگری، احمد (1396)، بررسی رابطه سبک های یادگیری با خلاقیت در دانش آموزان مقطع ابتدایی استان قم، چهارمین همایش ملی مطالعات و تحقیقات نوین در حوزه علوم تربیتی و روانشناسی ایران
فرضیان، محمد ؛ کرباسی، عاطفه (1393)، «دست­ ساخته ­ها - تجربه شخصی»، یادگیری از راه ساختن در آموزش معماری، نشریه هنرهای زیبا - معماری و شهرسازی دوره ۱۹ شماره 3 ، صص 87-96
فیضی، محسن ؛ دژپسند، ساحل (1397)، واکاوی سبک های یادگیری دانشجویان برای ارتقای آموزش معماری، دو فصلنامه مطالعات معماری ایران، شماره 14 ، صص 93-113
کامل نیا، حامد (1393)، دستور زبان طراحی محیط‌های یادگیری، چاپ سوم، نشر سبحان نور، تهران.
کدیور، پروین (1392)، روانشناسی یادگیری (از نظریه تا عمل)، انتشارات سمت، تهران.
کریمی مشاور، مهرداد (1391)، رابطه سبک‌های یادگیری و عملکرد دانشجویان در کارگاه طراحی معماری، فصلنامه علمی- پژوهشی باغ نظر، شماره 20، صص 1-12
مردمی، کریم و دلشاد، مهسا (1389)، محیط یادگیری انعطاف ­پذیر، نشریه علمی -پژوهشی انجمن علمی معماری و شهرسازی ایران، شماره ١، صفحه 109-118
میالاره، گاستون ؛ ویال، ژان (1381)، تاریخ جهانی آموزش و پرورش، ج (2)، ترجمه شجاع رضوی، انتشارات آستان قدس رضوی، چاپ اول، مشهد.
میرمرادی، سیده سمیه (1397)، بررسى سبک ­هاى یادگیرى دانشجویان رشته معمارى، هویت شهر، شماره 35، صص 49-64
نقره ­کار، عبدالحمید ؛ دژپسند، ساحل (1397)، ارزیابی نظریه یادگیری کُلب در آموزش معماری از منظر اسلامی، نشریه علمی – پژوهشی معماری و شهرسازی ایران، شماره 15، صص 175-192
نقره­ کار، عبدالحمید ؛ مظفر، فرهنگ ؛ صالح، بهرام ؛ شفائی، مینو (1388)، طراحی فضای مهد کودک بر اساس رابطه بین صفات خلاقیت و ایده­های معمارانه، فصلنامۀ نوآوری های آموزشی، شمارۀ 32 ، صص 39-59
 نیک‌ روش، ریحانه ؛ طبائیان، مرضیه (1396)، نگاهی نو به معماری محیط آموزشی کودکان، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان (خوراسگان).
Afifi MK, Alamri SS (2014), Effective principles in designing e -course in light of learning theories. [Turk Online J Distance Education];Vol.15, No.1, pp. 128 -143
Aziz, N. & Said, I. (2012). The Trends and Influential Factors of Children’s Use of Outdoor Environments: A Review. Journal of Social and Behavioral Sciences, 38, 204 – 212.
Demirbaş.O., 2001, The Relation of  Learning  Styles and Performance Scores of the Students in Interior Architecture Education, A Thesis for the  Degree of  Doctor of Philosophy in  Art, Design  and  Architecture, The Institute of Economics and Sochal Sciences  of  Bilkent University
Demirbas.O & Demirkan.H, 2003, Focus on architectural design process through learning styles,DesignStudies, Vol 24, pp 437-456
Demirbas.O & Demirkan.H, 2007, Learning styles of design students and the relationship of academic performance and gender in design education, Learning and Instruction, No 17, pp 345-359
Demirkan.H & Demirbas.O., 2008, Focus on the learning styles of freshman design students, Design Studies, Vol 29, No 3, pp 437-456
Demirkana.H & Demirbas.O, 2010, The effects of learning styles and gender on the academic performance of interior architecture students, Procedia Social and Behavioral Sciences, No 2, pp 1390-1394
Dewey J (1897), My Pedagogic Creed, School Journal vol. 54, pp. 77-80
Dovalli, S, Montazer, Gh.IA, (2011), An Information Architecture Framework for Establishing a Virtual University in Iran, [Iranian research institute for science and technology ], vol.26, no.2, pp: 413 -440. [persian ]
Henry, T, (2001) Creating a place where people want to be. Middle Ground,vol 3, p10-16.
Jarvis P, Stella Parker (Eds.) (2005). Human Learning and Holistic Approach, London and New York: Routledge, Taylor & Francis Group.
Kirsch I, Lynn JL, Vigorito M, Miller RR (2004), The role of cognition in classical and operant conditioning, Journal of Clinical Psychology, Vol. 15, pp. 369-392
Kolb, D. A., Fry, R) 1975(, "Toward an Applied Theory of Experiential Learning." In G. Cooper (Ed.), Theories of Group Processes. New York: Wiley.
Kolb DA (1984),  Experiential learning: Experience as the source of learning and development, Englewood Cliffs, NJ, Prentice Hall.
Lillard, A. S. (2012) "Preschool children''s development in classic Montessori, supplemented Montessori, and conventional programs", Journal of School Psychology, Vol 50, No 3, pp. 379–401
Moenikia M, Zahed-Babelan AB (2010). The role of learning styles in second language learning among distance education students, Procedia Social and Behavioral Sciences, No. 2, pp. 1169-1173.
Nair, Parkash and Fielding, Randall, (2005), The Language of School Design, NCEF.
Sarmad, Z., Bazargan, A. & Hejazi, E. (1998). Method of Research in Behavioral Science, Tehran: Agah.
Schank, R. C., Berman, T. R.,Macperson, K. A (2006), Learning by doing. In C. M. Reigeluth (Ed.), Instructional Design Theories and Models: A New Paradigm of Instructional Theory (Vol. 2) pp. 161-181
Simy J, Kolb D (2007). Are there cultural differences in learning style? case western reserve university.
Tanner C.K, (2000), The Influence Of School Architecture On Academic Achievement, Journa of Educational Administration, Vol. 38 No. 4, pp. 309-30.
Wan, A. & Zulkiflee, A. S. (2012). A Pilot Study: The Impact of Outdoor Play Spaces on Kindergarten  Children. Journal of Social and Behavioral Sciences, 38, 275 – 283.