کاربست شهرسازی تاکتیکال در طراحی فضای شهری دوست‌دار کودک (بازخوانی یک تجربه در محله سنگ سیاه شیراز)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

2 دانشجوی کارشناسی ارشد طراحی شهری، بخش شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.

چکیده
با آن‌که در باب ضرورت و اهمیت طراحی و اجرای فضاهای شهری دوست‌دار کودک، پژوهش‌های بسیاری صورت پذیرفته است اما هنوز تحقق آن به خصوص در کشورهای در حال توسعه مانند کشور ما، وضعیت قابل قبولی ندارد. یکی از رویکردهایی که می‌تواند فاصله میان پژوهش و عمل را در پروژه‌های شهری کوچک‌مقیاس کم کند و هم‌زمان مشارکت مردمی را در حداکثر سطح آن، محقق نید، رویکرد شهرسازی تاکتیکال است. این پژوهش به بررسی نحوه کاربست این رویکرد در تحقق فضای شهری دوست‌دار کودک در دو بعد فرآیندی و محتوایی می‌پردازد. راهبرد پژوهش، کیفی است و به صورت کاربردی، علاوه بر مطالعات نظری و جمع‌بست آن، در بستر امکان‌سنجی یک پروژه تاکتیکال دوست‌دار کودک در بافت تاریخی و در محله سنگ سیاه شیراز، شاخص‌ها و اولویت‌های کودکان را قالب تشکیل گروه کانونی، به صورت میدانی و پیمایشی، بررسی می‌نماید. داده‌های به دست آمده از نظرات کودکان در قالب‌های گفتاری، نوشتاری و ترسیمی در هر مرحله مورد تحلیل محتوا قرار گرفته و در مرحله بعد در پیش‌برد فرآیند پروژه کاربست شده است.
یافته‌های پژوهش در لایه محتوا تبیینی از ویژگی‌های فضای شهری دوست‌دار کودک از نگاه خود آنان را به دست داده است و بر اهمیت شاخص‌های امنیت و ایمنی، سبزینگی، وجود تجهیزات مناسب بازی و فراغت کودک، پاکیزگی و بهداشت فضا تأکید نموده است. در لایه فرآیندی، مراحل این پروژه قابل تطبیق بر فرآیند پنج‌گانه شهرسازی تاکتیکال؛ یعنی همدلی، طرح موضوع، ایده‌پردازی، اجرای پروژه و آزمون است که با رویکرد مشارکت کودکان در بالاترین میزان آن انجام پذیرفته است.
پژوهش حاضر می‌تواند به عنوان چارچوب و الگویی تجربه‌شده در تسهیل‌گری پروژه‌های تاکتیکال کودک‌محور توسط سازمان‌های مردم‌نهاد و برنامه‌ریزان و طراحان شهری مورد کاربست قرار گیرد و بر تصمیم‌گیری و تصمیم‌سازی نهادهای مدیریت شهری برای زمینه‌سازی حقوقی و قانونی پیش‌برد این دست پروژه‌ها اثربخش باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

عنوان مقاله English

The Application of Tactical Urbanism in the Child-Friendly Urban Space Design (Case: Sang Siah neighborhood)

نویسندگان English

Maryam Roosta 1
Aida Kamali 2
1 Associate Professor, Department of Urban Planning & Design, Faculty of Art & Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran.
2 M.A. Student in Urban Design, Department of Urban Planning & Design, Faculty of Art & Architecture, Shiraz University, Shiraz, Iran.
چکیده English

This research examines the application of this approach in realizing a child-friendly urban space in two process and content dimensions. The research strategy is qualitative and applied, in addition to theoretical studies and its conclusion, in the context of the feasibility of a child-friendly tactical project in the historical context and in the neighborhood of Sang Siah Shiraz, the indicators and priorities of children are used to form a focus group, in the field and Survey, examines. The data obtained from children's comments in spoken, written and drawing formats have been analyzed for content at each stage and used in the next stage to advance the project process.
The findings of the research in the content layer have provided an explanation of the characteristics of a child-friendly urban space from their own point of view and emphasized the importance of security and safety indicators, greenness, the presence of suitable equipment for children's play and leisure, cleanliness and hygiene of the space. In the process layer, the steps of this project can be applied to the five process of tactical urban planning; It means empathy, topic design, idea generation, project implementation and test, which is carried out with the highest level of children's participation approach.
The current research can be used as an experienced framework and model in facilitating child-oriented tactical projects by non-governmental organizations and urban planners and designers, and it can be effective on the decision-making and decision-making of urban management institutions for the legal and legal basis for the advancement of such projects.

کلیدواژه‌ها English

Tactical Urbanism
Child Friendly Urban Spaces
Urban Design
Shiraz

مقالات آماده انتشار، اصلاح شده برای چاپ
انتشار آنلاین از 31 تیر 1405

  • تاریخ دریافت 22 دی 1402
  • تاریخ بازنگری 03 مهر 1403
  • تاریخ پذیرش 08 مهر 1403